Chuyện người Việt không thích dùng tiếng Việt

Chuyện người Việt không thích dùng tiếng Việt

Lyly
 
Đôi khi nghe người Việt ở tuổi “phát triển sự nghiệp” nói chuyện với nhau tôi tiếc những năm tôi bỏ ra để học tiếng Việt.

Bài viết của Joe - blogger người Canada sinh sống và làm việc tại Việt Nam.

“Em làm bên Finance.” “Chị sẵn sàng settle down rồi.” “Cái đó rất là fix.” “Cậu ấy rất passive.” “Cái background của em ấy là gì?” “Chị ấy hơi hơi pessimistic.” “Tao có advice cho mày”, “Như thế là không turn around được.” “Phải có skill, chứ!” “Có lẽ em sẽ làm freelance.” “Lương của em sẽ performance based.” “Cho nhận passport chưa?” “Như vậy scale sẽ rất cao.” “Lớp em đang học boring lắm!” “Trường này rất nổi tiếng về teaching method.” “Em chưa give up.” (Ví dụ và ý tưởng viết bài lấy từ blog Mr. G – “thanks”)

Các từ tiếng Anh ghép vào đó tôi nghĩ nên chia thành hai loại – loại có từ tiếng Việt thay thế và loại không. Khi nói “thay thế” ý tôi là từ giống nghĩa, dùng sẽ không mất phần ý nghĩa quan trọng của từ tiếng Anh. Passive là bị động. Fix là cố định. Advice là lời khuyên. Boring là chán. Teaching method là phương pháp giảng dạy, etc. (là v.v.). Không ai nói từ “fix” rõ nghĩa hơn “cố định”, hoặc từ “advice” rõ nghĩa hơn “lời khuyên”. Có vài trường hợp như từ “netbook”, cụm từ tiếng Việt thay thế vừa dài dòng vừa mất phần ý nghĩa quan trọng. (Netbook rõ ràng khác với “máy tính xách tay” bình thường).

Tuy nhiên theo tôi gần 90% trường hợp người Việt ghép từ tiếng Anh vào câu là có từ tiếng Việt giống nghĩa, giống chức năng. Vậy câu hỏi tiếp theo là “vì sao”? Nếu không phải để làm rõ nghĩa thì vì sao người ta hay ghép từ tiếng Anh vào câu nói tiếng Việt? Ảnh: ST Trước khi trả lời câu hỏi đó tôi nên nhấn mạnh: với nhiều ngôn ngữ khắp thế giới việc nhập từ tiếng Anh là bình thường. Tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Pháp và tiếng Rumani, hầu như ngôn ngữ nào ít nhiều đã và đang nhập từ tiếng Anh vào (mà đa số từ tiếng Anh nhập vào đó là trước đây chính tiếng Anh nhập từ ngôn ngữ khác.) Đây không phải vấn đề tranh cãi duy nhất ở Việt Nam. Điều đặc biệt ở Việt Nam là tốc độ và số lượng. Người Việt đã nhập rất nhanh từ tiếng Anh trong một thời gian rất ngắn, nếu có cách đo rất có thể sẽ được công nhận là kỷ lục Guiness.

Từ đó chúng tôi có thể hiểu rất nhiều về văn hóa Việt Nam. Cũng có vài nước ở Châu Á như Singapore, Hồng Kông, Philippines, người dân nói tiếng Anh song song với tiếng mẹ đẻ. Cho dù có sự pha lẫn nhưng đó chủ yếu là hai ngôn ngữ riêng biệt với nhau. Ở Việt Nam đang có nguy cơ trở thành 2 trong 1, “tiếng Vietnamese”, không hẳn Tây cũng không hẳn Ta. Nhưng quay trở lại với câu hỏi trên. Nếu không phải để làm rõ nghĩa thì vì sao người Việt đang thay từ tiếng Việt bằng từ tiếng Anh một cách nhiệt tình thế? Tôi có 4 cách lý giải.

1.Sính ngoại: Cho nó oai. Cho nó oách. Chứng tỏ rằng mình là người hiểu biết về thế giới. Tuy nhiên nhìn sâu vào là sẽ chúng tôi sẽ thấy cái nhìn “toàn cầu” đó có chất rất “địa phương”. Người Việt Nam sính ngoại thật. Đó là sự thật nhạy cảm, nhưng vẫn là sự thật nên tôi không ngại nói. Tôi từng viết về lợi ích mà điều đó mang lại cho người da trắng; bài đó tôi phân tích từ góc độ ngoại, còn bài này tôi muốn phân tích từ góc độ nội. Sự thật là nhiều người Việt Nam chọn “đồ Tây” để có được sự ngưỡng mộ của ta.

Đến với Tây để khoe với Ta. Người Tây có câu “Chính trị nào cũng là địa phương” (All politics is local), có nghĩa là đối tượng của hoạt động chính trị “xa nhà” thường là những người “trong nhà”. Mở các chiến tranh ở xa để làm hài lòng các công ty ở gần. Nếu đo “nhu cầu được ngưỡng mộ” của một xã hội bằng “mức độ sính ngoại” của xã hội đó thì có lẽ Việt Nam là xã hội mà người ta có nhu cầu được ngưỡng mộ nhất thế giới. Khỏi phải nói, đó là sự ngưỡng mộ của nhau. Khi nói “ngưỡng mộ”, ý tôi là người Việt nói chung rất cần tình cảm từ phía xã hội Việt Nam. Họ rất cần được mọi người quan tâm. Làm người tốt bụng hay thành đạt là chưa đủ. Họ cần được mọi người xung quanh công nhận là người tốt, nhất trí là người thành đạt. Đương nhiên có trường hợp ngoại lệ, nhưng tôi thấy đa số người Việt rất cần được khen, dù học sinh trẻ hay giám đốc già. “Văn hóa bằng cấp” không thể tự nhiên mà xuất hiện đâu. Nhu cầu đó hay được thể hiện bằng cách…thể hiện.

2.Trốn áp lực văn hóa. Ví dụ từ “love”. Mặc dù “I love you” và “Em yêu anh” giống nhau về mặt ý nghĩa nhưng với nhiều người trẻ, bán cho người ta một câu “anh yêu em” sẽ bị tính theo “đô-la văn hóa Việt” (với những áp lực đi kèm) còn bán câu “I love you” sẽ được tính theo đô-la văn hóa Tây. “I love you” có nghĩa là “Em yêu anh”, nhưng khi bán câu “I love you” sẽ không bị tính tiền thuế là các cảm giác gượng gạo, quá sến, và củ chuối ấy.

Ví dụ khác, theo văn hóa Việt Nam hiện tại, từ “tài chính” hay mang tính chất “ẩn số vàng”; chất bí mật, chất phức tạp. Về chuyện “$” thì văn hóa phương Tây được coi là minh bạch hơn. Vậy khi nói “em làm ở bên finance” có khi cái tôi tiềm thức của người ta đang muốn trốn chất bí ẩn và đến gần hơn với chất minh bạch đó. Tôi chưa chắc nhưng tôi đoán rằng với nhiều người phụ nữ Việt Nam “ổn định” mặc dù đồng nghĩa với “settle down” nhưng lại khó nói hơn. Ổn định bị tính tiền thuế là mẹ chồng. Văn hóa Việt tạo một áp lực khá lớn đối với người Việt. Số lượng người trẻ muốn giảm bớt áp lực đó hiện rất nhiều – có lẽ ghép từ tiếng Anh vào ngôn ngữ sử dụng hàng ngày là một phương pháp nhẹ nhàng dùng để đạt được mục đích đó.

3. Ham hiểu biết: Đây là nguyên nhân dễ hiểu nhất. Thích học và áp dụng kiến thức mới. Không phải vì ai. Vì bản thân.

4. Nghe hay: “Tôi chẳng sính ngoại, chẳng ham học, cũng chẳng muốn trốn triếc gì hết. Tôi chỉ dùng các từ tiếng Anh ấy vì…nghe hay.” Chắc khái niệm đó cũng phổ biến. Một sở thích, thế thôi, phân tích sâu làm chi. Nếu tôi hỏi tiếp “vì sao nghe hay”, thì các bạn giữ khái niệm ấy sẽ trả lời “vì nghe hay mà”, rồi tôi chỉ biết cười mỉm và chuyển sang chủ đề khác là phim Cánh Đồng Bất Tận và body đẹp của các diễn viên nữ. Nếu thực sự nhìn vào cái “hay” ấy các bạn ấy sẽ phát hiện nhiều yếu tố như tôi nói trên. Nhưng chưa phát hiện đồng nghĩa với chưa có. Hết phần nguyên nhân là đến với câu hỏi sau cùng. Đã nói người Việt rất mê sử dụng từ tiếng Anh trong giao tiếp hàng ngày.

Đã nói nguyên nhân có thể là tính sính ngoại, là áp lực văn hóa, là khả năng học hỏi, là sở thích “just for fun”. Đã nói những điều đó nhưng tôi chưa trả lời câu hỏi làm nền cho vấn đề được nêu ra – Đó là việc tốt hay xấu? Có lẽ tôi không nên trả lời. Tôi có cái nhìn phiến diện. Tôi thấy rất vui khi các trẻ em Nhật chào tôi bằng “Konichiwa” và thấy rất ức chế khi các trẻ em Việt Nam chào tôi bằng “Hello”. Tôi càng ức chế hơn khi thấy phụ huynh dạy con mình chào người Tây bằng “Hello”. Tôi chưa nhìn sâu vào cảm giác ức chế đó.

Tôi sợ sẽ thấy một sự phân biệt, dù ngây thơ hoặc thân thiện nhưng vẫn là sự phân biệt không hay. “Với người da trắng như ông kia thì con nói hello, còn với người da vàng như bố thì con phải nói chào bác, con hiểu chưa?” Vì sao phải dạy con làm thế? Ý các cháu sẽ hiểu là người Tây ở Việt Nam không cần hòa nhập – người Việt Nam ở Việt Nam sẵn sàng hòa nhập với văn hóa Tây. Quý khách hay tự ti? Tôi biết nhiều người nước ngoài giữ quan điểm là người Việt sử dụng tiếng Anh trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày nhanh và nhiều như bây giờ là điều tốt, giúp cho Việt Nam hòa nhập với thế giới, chứng tỏ rằng người Việt nhanh nhẹn và cởi mở. Có lẽ họ nói đúng và tôi chỉ là một ông già bị kẹt trong cơ thể người trẻ.

Theo tccl.info


  • Air 360 Sky Lounge
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Đúng như lời hứa, vào ngày 13/5 vừa qua, Chủ nhân thứ 2 của giải thưởng đặc biệt "Đẹp như thần tượng đến 70%" đã được công bố và do chính tay cha đẻ chỉ Ultra V Lift Hàn Quốc, Giáo sư Kwon Han Jin đến Việt Nam trao tặng.
Không phải cứ hầm hố hay trừu tượng thì hình xăm sẽ hay ho! Một cô gái đã quyết định xăm lên người biểu tượng nho nhỏ quen thuộc mà chúng ta nhìn thấy hằng ngày khiến dân mạng đứng ngồi không yên vì thích thú.
Là Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc doanh nghiệp địa ốc Novaland, ông Bùi Cao Nhật Quân cũng là tỷ phú trẻ nhất top 15 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt hiện nay.
Người dân có thể dùng xe đạp di chuyển giữa các trạm đón xe buýt, thay vì phải đi bộ.
Thương hiệu mỹ phẩm ế ẩm, cuộc sống quá bận rộn khiến Michelle Phan quyết định rời bỏ công việc một thời gian để đi du lịch và tìm lại cảm hứng kinh doanh.
Sau hai tuyến xe buýt trên sông sẽ được đưa vào hoạt động vào tháng 6 năm 2017 thì mới đây thành phố tiếp tục khai thác thêm hai tuyến buýt đi từ quận 1 đến khu đô thị Phú Mỹ Hưng, quận 7.
Taylor Swift, Brie Larson,... cùng nhiều ngôi sao nằm trong danh sách sắp bị hacker tung ảnh nude.
Và cặp đôi may mắn không ai khác chính là một nhân viên kỳ cựu của Nhà Trắng, Marvin Nicholson, giám đốc phụ trách các kỳ nghỉ của Nhà trắng, đồng thời là trợ lý của Tổng thống Obama.
Thái độ quá ngang ngược và hống hách của Justin Bieber khiến ban tổ chức concert bị phạt số tiền lớn.
Trận mưa sao băng Geminids lớn nhất năm sẽ diễn ra vào đêm 12, rạng sáng ngày 13/12/2016. Và bạn hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường.
Khi anh trai Williams đã yên bề gia thất với hai nhóc tì xinh xắn, hoàng tử Harry đương nhiên trở thành người đàn ông độc thân hot nhất xứ sở sương mù. Nhưng có vẻ như Harry cũng đã là “hoa có chủ”.
Những bộ trang phục được đầu tư công phu kèm hoá trang ấn tượng cho thấy độ chịu "chơi" của giới trẻ Sài thành.
Dù phải dừng chân ở Top 8 trong tiếc nuối, nhưng Nam Em vẫn làm nên lịch sử cho nhan sắc Việt Nam trong đấu trường nhan sắc lớn thứ 4 Thế giới.
Một sự kiện thiên văn hiếm hoi có tên “trăng đen” sẽ xuất hiện vào tối thứ Sáu tuần này (30/9) và khiến cho bầu trời của vùng Tây bán cầu tối đen lại như đêm 30.
Theo kế hoạch, hoàng tử Anh William sẽ tới Việt Nam vào tháng 11 tới, trong 2 ngày 17 và 18 để tham dự hội nghị về buôn bán động vật hoang dã.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Các tín đồ của phong cách Bohomian đâu rồi? Đến với 3 homestay này thì tha hồ chụp ảnh sống ảo nha.
Angela Phương Trinh sành điệu với mốt đồ ngủ đầy "hút mắt".
Scarlett Rose Leithold thẳng thừng tuyên bố mình không phải là fan của Justin Bieber.
Na Eun được khen vì mặt mộc ở sân bay, V mặc áo Gucci sang chảnh khi sang Mỹ nhận giải.
Thời đại của các cô gái mặt tròn đến rồi !
Nếu bạn ngại bôi kem hay chờ cho kem chống nắng khô và thấm đều trên da thì bạn đã có ngay 5 sản phẩm với 5 dạng khác nhau vẫn giúp bảo vệ làn da khỏi ánh nắng mặt trời.
Không cần tô son đỏ, đánh mắt khói hay ăn mặc phản cảm, "nàng tiên hoa" Elle Fanning vẫn đẹp đến ná thở.
21 tuổi, xinh, dáng đẹp, lại còn cực thời trang - con gái bây giờ sao cứ cuốn hút quá thế này!
Dường như bất kể món đồ nào có logo hai chữ C lồng vào nhau từ nhà mốt Chanel cũng dễ dàng trở thành giấc mơ của mọi phụ nữ trên thế giới.
Hãy thử một lần tin vào các cung Hoàng đạo để đến một nơi mà có thể ở một khía cạnh nào đó, thuộc về chính con người bạn, mà bạn chưa từng biết.
Bộ đồ pyjama hình gấu cute 'không đỡ kịp' với mức giá bình dân của hot girl lai được nhiều teen bắt chước mua theo.
Làn da trắng mịn là một trong những tiêu chuẩn cái đẹp của Kbiz. Tuy nhiên, một số sao nữ có da ngăm tự nhiên vẫn chứng tỏ nét đẹp riêng, sexy hơn.
Rita Ora, Nicole Scherzinger, Noah Cyrus mất điểm vì trang phục rườm rà hoặc thiếu tinh tế.
Sự xuất hiện của Koi Matcha Latte hay bò viên ngũ sắc “khổng lồ”, hàu chén 24 vị,...đã tạo nên cơn sốt ẩm thực vào những ngày đầu tháng 5.
Trứng ăn kèm với rau, thịt gà ăn kèm với ớt sẽ giúp đẩy nhanh quá trình tiêu hoá và trao đổi chất, giúp bạn giảm cân nhanh hơn.