Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Lyly
 
Demodex folliculorum (D.folliculorum) và Demodex brevis (D.brevis) là hai loài rận chuyên ký sinh trên da mặt người, có hình dáng giống sâu nhưng thực chất là loài giáp xác như cua.

 Demodex có 8 chân ngắn mập mạp, mọc gần đầu. Cơ thể chúng thon dài, giống con sâu. Quan sát dưới kính hiển vi cho thấy, khi di chuyển, chúng như bơi qua bể dầu là các tuyến bã nhờn, với tốc độ trung bình.

Hai loài này phân biệt nhờ khu vực sống. D.folliculorum thích sống ở bề mặt da như chân lông và nang tóc, còn D.brevis thích sống ở sâu dưới lớp biểu bì, trong tuyến nhờn bao quanh lỗ chân lông.

So với các bộ phận khác trên cơ thể, da mặt có lỗ chân lông rộng và nhiều tuyến bã nhờn hơn. Đó là lý do rận Demodex thích sống ở đó. Tuy nhiên, chúng cũng ngụ cư ở một vài khu vực khác như ngực và bộ phận sinh dục.

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết đến loài rận này. Năm 1842, người ta tìm thấy D.folliculorum trong ráy tai người ở Pháp. Song phải đến năm 2014, các nhà khoa học mới tìm hiểu kỹ về loài này.

Rận D.follicurum quan sát dưới kính hiển vi điện tử, có thân hình thuôn dài sống sâu, 8 chân ngắn gần đầu. Ảnh: BBC

Trong một nghiên cứu của trường đại học Bắc Carolina, Mỹ, các nhà khoa học phát hiện loài rận này ký sinh trên 14% số người tham gia nghiên cứu. Và trên da mặt tất cả những người tham gia, đều phát hiện mẫu ADN của Demodex. Điều này cho thấy, tất cả chúng ta đều có rận ký sinh trên mặt với số lượng khá lớn.

"Khó mà suy đoán hoặc xác định số lượng của chúng. Tuy nhiên, một quần thể rận nhỏ có thể lên tới hàng trăm con," Thoemmes, một nhà nghiên cứu của đại học Bắc Carolina, cho biết. Một quần thể lớn có thể lên tới hàng nghìn con, hay nói cách khác, cứ một sợi lông mi lại có hai con rận ký sinh.

Số rận trên mặt mỗi người mỗi khác. Thậm chí cùng một người, nửa mặt bên này có thể nhiều hoặc ít rận hơn bên kia.

Lông mi người có rận D.folliculorum ẩn nấp trong các lỗ. Ảnh: BBC

Thức ăn và sinh sản

Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa rõ, loài rận này ăn gì trên mặt chúng ta. "Một số cho rằng chúng ăn vi khuẩn sống trên da, " Thoemmes nói. "Số khác lại cho rằng chúng ăn da chết, hoặc ăn dầu từ tuyến bã nhờn." Hiện bà và các cộng sự đang tìm hiểu các vi sinh vật sống trong ruột của loài này, từ đó xác định thực phẩm chúng ăn.

Các nhà khoa học cũng chưa rõ cơ chế sinh sản của loài này. Các loài rận khác có cơ chế rất đa dạng, nhưng Domodex có vẻ "hiền lành" hơn một chút. "Chưa có ghi nhận chúng ăn thịt lẫn nhau," Thoemmes cho biết. "Có vẻ như chúng chỉ ra ngoài vào ban đêm để giao phối rồi quay lại lỗ chân lông."

Cho đến nay, các nhà khoa học chỉ mới ghi hình được quá trình loài này đẻ trứng. Con cái đẻ trứng quanh tổ, khu vực lỗ chân lông mình sinh sống. Tuy nhiên, chúng không đẻ nhiều.

"Trứng khá lớn, to bằng một phần ba đến một nửa kích thước con cái. Điều này đòi hỏi chúng phải tẩm bổ lại cho cơ thể," Thoemmes nhận xét, có lẽ mỗi lần chúng chỉ đẻ một trứng, vì kích thước trứng quá lớn.

Loài rận này cũng không có hậu môn và theo quy luật, chúng vẫn phải bài tiết. Do đó, có người nói rằng, đến cuối đời, chúng sẽ nổ tung vì tích tụ quá nhiều các chất thải trong cơ thể.

Tuy nhiên, đó chỉ là "một cách nói cường điệu," bà Thoemmes cười nói. Cơ thể chúng tích lũy chất thải theo thời gian, cho đến lúc chết. Do đó, khi một con Demodex chết đi, cơ thể chúng sẽ khô lại, lưu chất thải khắp mặt người.

Liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính

Các nhà khoa học phát hiện rận Demodex liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính (rosacea). Người bệnh ban đầu mặt ửng đỏ, sau đó xuất hiện nhiều nốt đỏ đậm hơn, gây cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Trên da mặt người bị bệnh này, số lượng rận Deomodex lên tới 10-20 con/ cm2, gấp hàng chục lần so với người thường, chỉ 1-2 con.

Tuy nhiên, rận Demodex không phải là nguyên nhân gây bệnh. "Chúng có liên quan tới chứng rối loạn da mãn tính, nhưng không phải nguyên nhân gây bệnh," Kevin Kavanagh, trường đại học Maynooth, Ireland cho biết. Trong một nghiên cứu công bố năm 2012, nguyên nhân gây bệnh là da người thay đổi.

Da người thay đổi dần theo năm tháng, theo tuổi tác và thời tiết. Điều này khiến các tuyến bã nhờn sản xuất nhiều chất béo hơn, để giữ ẩm cho da. Rận Demodex ăn chất béo này, kết quả, dân số loài rận tăng vọt.

Ngoài ra, có thể lượng vi khuẩn từ chất thải của rận chết cũng là yếu tố tác động tới chứng rối loạn da mãn tính. "Khi rận chết, chúng giải phóng các chất trong cơ thể. Những chất này chứa vi khuẩn và độc tố gây kích ứng và viêm tấy," Kavanagh cho biết.

Tuy nhiên, theo Thoemmes, số lượng Demodex có liên quan tới hội chứng suy giảm miễn dịch ở người. Những người có hệ thống miễn dịch kém vì nhiễm HIV hoặc bị ung thư, thường có lượng lớn loài rận này sống trên da.

Trên thực tế, loài rận này và người có mối quan hệ hội sinh. Có nghĩa là, cho dù chúng ăn thứ gì đó trên cơ thể người, nhưng không gây hại cho người. Hoặc thậm chí, chúng còn có lợi cho người, khi ăn hết da chết hoặc vi khuẩn có hại cho da.

Rận D.folliculorum (trái) và mô biểu bì da người (phải). Ảnh: BBC

Khó diệt rận vĩnh viễn

Mặc du có nhiều liệu pháp diệt trừ rận Demodex, nhưng chúng ta không thể vĩnh viễn loại trừ chúng. Chúng sẽ xuất hiện trở lại sau 6 tuần. "Chúng ta lây rận khi tiếp xúc với người khác hoặc từ chăn ga, gối đệm hay khăn tắm," Kavanagh khẳng định.

Theo các nhà khoa học, có gì đó đặc biệt trên mặt người hấp dẫn rận Demodex. Ngay cả khi đã diệt trừ chúng, con người sẽ lại bị nhiễm, bởi vì chúng có mặt ở khắp nơi và thích sống trên mặt người.

Con người có thể nhiễm rận Demodex từ sớm. "Đã có nghiên cứu phát hiện rận Demodex trên mô vú người," Thoemmes nói. Kết quả là, loài rận này lây từ mẹ sang trẻ khi bú hoặc trẻ nhiễm từ bộ phận sinh dục của mẹ lúc sinh.

Da người có các tuyến bã nhờn gắn với nang lông (trên) và một nang tóc đầy D.follicorum ký sinh (dưới). Ảnh: BBC

Nguồn gốc

Bà Theommes suy đoán, có lẽ Demodex xuất hiện từ 20.000 năm trước, cùng lúc với tổ tiên Hominidae (họ Người) của chúng ta. Từ lâu, con người đã có mối quan hệ gần gũi với chó nhà và chó sói. Thoemmes cho rằng, tổ tiên con người "sống gần gũi với chúng để đi săn", và kết quả là bị lây rận từ chúng. D.brevis gần giống với những loài ký sinh trên chó.

Rận Demodex, cũng giống như những loài động vật khác, có thể tiết lộ rất nhiều mối quan hệ giữa con người với chúng. Gene của chúng chứa những thông tin về lịch sử loài người.

Xét nghiệm ADN của rận cho thấy, chúng thu thập gene từ cộng đồng người Hoa khác hẳn với người Bắc và Nam Mỹ. Do đó, nghiên cứu về chúng sẽ giúp con người biết được cách tổ tiên di cư khắp hành tinh.

"Chúng ta cũng có thể tìm ra những chủng người, mà chúng ta chưa từng biết hoặc nhìn thấy trước đây," Thoemmes nói. Ngoài ra, Demodex còn giúp chúng ta quay ngược lại thời gian, tìm hiểu quá trình tiến hóa loài người.

"Chúng chắc chắn có ảnh hưởng đến chúng ta, và ngược lại," Thoemmes kết luận. Chúng đã sống cùng con người thời gian rất dài, kết quả là thay đổi hệ miễn dịch của chúng ta. Do đó, nghiên cứu về loài rận này còn giúp chúng ta tìm hiểu cách con người phản ứng với bệnh tật.

Cho đến nay, những điều trên chỉ là suy đoán. Nhưng rận Demodex nhắc nhở con người rằng, chúng ta không đơn giản là chính mình, mà là nhà ở của vô số loài ký sinh khác như ve, bọ chét, vi khuẩn, giun sán...

 

Theo vnexpress.vn


  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Không chỉ thu hút nhiều người đẹp đình đám trong showbiz Việt, cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 còn có sự xuất hiện của một số gương mặt mới nhưng không kém phần thu hút công chúng và truyền thông.
Nữ hoàng phim 19+ gây sốt xứ Kim Chi tiết lộ cô đã giảm cân quá độ, dẫn đến tình trạng giảm thính lực.
Hai nhân viên của Đội săn bắt chó thành phố thuộc Chi cục Thú y TP. HCM đã bị nhiều người "chế ảnh", tung tin đồn nhảm về xe bắt chó giả khiến không ít người phẫn nộ, bức xúc và hoang mang.
Loạt bảng kết quả chung cuộc của The Face 2017 bị lộ ra khiến cư dân mạng xôn xao.
Khoan hãy vội "ngất ngây" trước giá vé, bởi xét cho cùng đây là mức chi phí xứng đáng để bạn "chơi mạnh"!
Đúng như lời hứa, vào ngày 13/5 vừa qua, Chủ nhân thứ 2 của giải thưởng đặc biệt "Đẹp như thần tượng đến 70%" đã được công bố và do chính tay cha đẻ chỉ Ultra V Lift Hàn Quốc, Giáo sư Kwon Han Jin đến Việt Nam trao tặng.
Không phải cứ hầm hố hay trừu tượng thì hình xăm sẽ hay ho! Một cô gái đã quyết định xăm lên người biểu tượng nho nhỏ quen thuộc mà chúng ta nhìn thấy hằng ngày khiến dân mạng đứng ngồi không yên vì thích thú.
Là Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc doanh nghiệp địa ốc Novaland, ông Bùi Cao Nhật Quân cũng là tỷ phú trẻ nhất top 15 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt hiện nay.
Người dân có thể dùng xe đạp di chuyển giữa các trạm đón xe buýt, thay vì phải đi bộ.
Thương hiệu mỹ phẩm ế ẩm, cuộc sống quá bận rộn khiến Michelle Phan quyết định rời bỏ công việc một thời gian để đi du lịch và tìm lại cảm hứng kinh doanh.
Sau hai tuyến xe buýt trên sông sẽ được đưa vào hoạt động vào tháng 6 năm 2017 thì mới đây thành phố tiếp tục khai thác thêm hai tuyến buýt đi từ quận 1 đến khu đô thị Phú Mỹ Hưng, quận 7.
Taylor Swift, Brie Larson,... cùng nhiều ngôi sao nằm trong danh sách sắp bị hacker tung ảnh nude.
Và cặp đôi may mắn không ai khác chính là một nhân viên kỳ cựu của Nhà Trắng, Marvin Nicholson, giám đốc phụ trách các kỳ nghỉ của Nhà trắng, đồng thời là trợ lý của Tổng thống Obama.
Thái độ quá ngang ngược và hống hách của Justin Bieber khiến ban tổ chức concert bị phạt số tiền lớn.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Cuối năm 12, Dương bảo với Trâm Anh: bọn mình học cùng nhau mấy năm rồi mà chưa có hình, hãy chụp với nhau bức ảnh chung tử tế để làm kỷ niệm nhé! Nào ngờ 8 năm sau, bức ảnh ấy lại là dấu ấn tình yêu đầu tiên của đôi bạn.
Tập luyện vất vả, đổ mồ hôi là thế, nhưng không ít người đẹp coi đây là cơ hội trời ban để khoe đường cong hoàn hảo.
Một màn tra tấn khủng khiếp dành cho iPhone 8 mà Apple bắt đầu phát hành hôm 22/9 đã được chủ nhân kênh YouTube JerryRigEverything đăng tải nhanh chóng thu hút người xem.
Những điểm nhấn tinh tế từ cây xanh và nội thất đã mang đến cho căn hộ nhỏ này vẻ đẹp thanh nhã, vô cùng ấn tượng.
Phim hành động Hàn Quốc không những mãn nhãn về mặt kỹ xảo hình ảnh mà còn ẩn chứa những câu chuyện làm lay động cảm xúc của người xem.
Cũng như mọi năm, thảm đỏ amfAR 2017 tiếp tục là nơi "đọ sắc" của những mỹ nhân hàng đầu làng thời trang và giải trí quốc tế
Chi giảm 4kg chỉ sau một tuần thực hiện chế độ ăn và tập luyện này. Nhưng bên cạnh việc giảm cân, cô gái trẻ cũng khao khát có thân hình quyến rũ, nuột nà hơn.
Nữ chính của loạt chương trình giải trí nấu ăn "Mỹ Nhân Vào Bếp" khoe vóc dáng bốc lửa trong loạt váy áo gợi cảm của NTK Đỗ Long
Một lần nữa, Gucci lại chứng minh cho cả thế giới thấy rằng thời trang không chỉ đơn thuần là một bức màn lộng lẫy nhưng vô nghĩa, mà thời trang còn là cuộc cách mạng của những giá trị sáng tạo luôn bị bức chế bởi những quy chuẩn thông thường.
Trong những tấm hình mới đăng tải gần đây, không khó để nhận ra vòng 2 của Helly Tống to bất thường. Gương mặt của cô nàng cũng trở nên tròn trịa hơn khiến nhiều người nghi rằng hot girl đang mang thai.
Việc Han Seo Hee, bạn gái cũ của T.O.P, dạo gần đây diện toàn đồ hiệu khi xuất hiện trước công chúng khiến dân mạng vô cùng tò mò về thân thế của cô nàng.
Tại "Vietnam's Next Top Model: All Stars", Nam Trung tham gia gần hết vào khâu sản xuất, thậm chí còn chì chiết, đay nghiến nhiều nhất khiến thí sinh bật lại để sau chương trình, họ không còn sợ con quỷ nào vì con quỷ khủng khiếp nhất ở đây mất rồi!
Why You Were Sleeping (Khi nàng say giấc) được dự đoán là siêu phẩm đáng trông đợi tiếp theo sau Drama Descendants Of The Sun, Goblin
Đôi khi chúng ta loay hoay trong một mối quan hệ và cảm thấy bế tắc nhưng lại không biết chính xác điều đó là gì. Hãy khám phá tại đây!