Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Lyly
 
Demodex folliculorum (D.folliculorum) và Demodex brevis (D.brevis) là hai loài rận chuyên ký sinh trên da mặt người, có hình dáng giống sâu nhưng thực chất là loài giáp xác như cua.

 Demodex có 8 chân ngắn mập mạp, mọc gần đầu. Cơ thể chúng thon dài, giống con sâu. Quan sát dưới kính hiển vi cho thấy, khi di chuyển, chúng như bơi qua bể dầu là các tuyến bã nhờn, với tốc độ trung bình.

Hai loài này phân biệt nhờ khu vực sống. D.folliculorum thích sống ở bề mặt da như chân lông và nang tóc, còn D.brevis thích sống ở sâu dưới lớp biểu bì, trong tuyến nhờn bao quanh lỗ chân lông.

So với các bộ phận khác trên cơ thể, da mặt có lỗ chân lông rộng và nhiều tuyến bã nhờn hơn. Đó là lý do rận Demodex thích sống ở đó. Tuy nhiên, chúng cũng ngụ cư ở một vài khu vực khác như ngực và bộ phận sinh dục.

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết đến loài rận này. Năm 1842, người ta tìm thấy D.folliculorum trong ráy tai người ở Pháp. Song phải đến năm 2014, các nhà khoa học mới tìm hiểu kỹ về loài này.

Rận D.follicurum quan sát dưới kính hiển vi điện tử, có thân hình thuôn dài sống sâu, 8 chân ngắn gần đầu. Ảnh: BBC

Trong một nghiên cứu của trường đại học Bắc Carolina, Mỹ, các nhà khoa học phát hiện loài rận này ký sinh trên 14% số người tham gia nghiên cứu. Và trên da mặt tất cả những người tham gia, đều phát hiện mẫu ADN của Demodex. Điều này cho thấy, tất cả chúng ta đều có rận ký sinh trên mặt với số lượng khá lớn.

"Khó mà suy đoán hoặc xác định số lượng của chúng. Tuy nhiên, một quần thể rận nhỏ có thể lên tới hàng trăm con," Thoemmes, một nhà nghiên cứu của đại học Bắc Carolina, cho biết. Một quần thể lớn có thể lên tới hàng nghìn con, hay nói cách khác, cứ một sợi lông mi lại có hai con rận ký sinh.

Số rận trên mặt mỗi người mỗi khác. Thậm chí cùng một người, nửa mặt bên này có thể nhiều hoặc ít rận hơn bên kia.

Lông mi người có rận D.folliculorum ẩn nấp trong các lỗ. Ảnh: BBC

Thức ăn và sinh sản

Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa rõ, loài rận này ăn gì trên mặt chúng ta. "Một số cho rằng chúng ăn vi khuẩn sống trên da, " Thoemmes nói. "Số khác lại cho rằng chúng ăn da chết, hoặc ăn dầu từ tuyến bã nhờn." Hiện bà và các cộng sự đang tìm hiểu các vi sinh vật sống trong ruột của loài này, từ đó xác định thực phẩm chúng ăn.

Các nhà khoa học cũng chưa rõ cơ chế sinh sản của loài này. Các loài rận khác có cơ chế rất đa dạng, nhưng Domodex có vẻ "hiền lành" hơn một chút. "Chưa có ghi nhận chúng ăn thịt lẫn nhau," Thoemmes cho biết. "Có vẻ như chúng chỉ ra ngoài vào ban đêm để giao phối rồi quay lại lỗ chân lông."

Cho đến nay, các nhà khoa học chỉ mới ghi hình được quá trình loài này đẻ trứng. Con cái đẻ trứng quanh tổ, khu vực lỗ chân lông mình sinh sống. Tuy nhiên, chúng không đẻ nhiều.

"Trứng khá lớn, to bằng một phần ba đến một nửa kích thước con cái. Điều này đòi hỏi chúng phải tẩm bổ lại cho cơ thể," Thoemmes nhận xét, có lẽ mỗi lần chúng chỉ đẻ một trứng, vì kích thước trứng quá lớn.

Loài rận này cũng không có hậu môn và theo quy luật, chúng vẫn phải bài tiết. Do đó, có người nói rằng, đến cuối đời, chúng sẽ nổ tung vì tích tụ quá nhiều các chất thải trong cơ thể.

Tuy nhiên, đó chỉ là "một cách nói cường điệu," bà Thoemmes cười nói. Cơ thể chúng tích lũy chất thải theo thời gian, cho đến lúc chết. Do đó, khi một con Demodex chết đi, cơ thể chúng sẽ khô lại, lưu chất thải khắp mặt người.

Liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính

Các nhà khoa học phát hiện rận Demodex liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính (rosacea). Người bệnh ban đầu mặt ửng đỏ, sau đó xuất hiện nhiều nốt đỏ đậm hơn, gây cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Trên da mặt người bị bệnh này, số lượng rận Deomodex lên tới 10-20 con/ cm2, gấp hàng chục lần so với người thường, chỉ 1-2 con.

Tuy nhiên, rận Demodex không phải là nguyên nhân gây bệnh. "Chúng có liên quan tới chứng rối loạn da mãn tính, nhưng không phải nguyên nhân gây bệnh," Kevin Kavanagh, trường đại học Maynooth, Ireland cho biết. Trong một nghiên cứu công bố năm 2012, nguyên nhân gây bệnh là da người thay đổi.

Da người thay đổi dần theo năm tháng, theo tuổi tác và thời tiết. Điều này khiến các tuyến bã nhờn sản xuất nhiều chất béo hơn, để giữ ẩm cho da. Rận Demodex ăn chất béo này, kết quả, dân số loài rận tăng vọt.

Ngoài ra, có thể lượng vi khuẩn từ chất thải của rận chết cũng là yếu tố tác động tới chứng rối loạn da mãn tính. "Khi rận chết, chúng giải phóng các chất trong cơ thể. Những chất này chứa vi khuẩn và độc tố gây kích ứng và viêm tấy," Kavanagh cho biết.

Tuy nhiên, theo Thoemmes, số lượng Demodex có liên quan tới hội chứng suy giảm miễn dịch ở người. Những người có hệ thống miễn dịch kém vì nhiễm HIV hoặc bị ung thư, thường có lượng lớn loài rận này sống trên da.

Trên thực tế, loài rận này và người có mối quan hệ hội sinh. Có nghĩa là, cho dù chúng ăn thứ gì đó trên cơ thể người, nhưng không gây hại cho người. Hoặc thậm chí, chúng còn có lợi cho người, khi ăn hết da chết hoặc vi khuẩn có hại cho da.

Rận D.folliculorum (trái) và mô biểu bì da người (phải). Ảnh: BBC

Khó diệt rận vĩnh viễn

Mặc du có nhiều liệu pháp diệt trừ rận Demodex, nhưng chúng ta không thể vĩnh viễn loại trừ chúng. Chúng sẽ xuất hiện trở lại sau 6 tuần. "Chúng ta lây rận khi tiếp xúc với người khác hoặc từ chăn ga, gối đệm hay khăn tắm," Kavanagh khẳng định.

Theo các nhà khoa học, có gì đó đặc biệt trên mặt người hấp dẫn rận Demodex. Ngay cả khi đã diệt trừ chúng, con người sẽ lại bị nhiễm, bởi vì chúng có mặt ở khắp nơi và thích sống trên mặt người.

Con người có thể nhiễm rận Demodex từ sớm. "Đã có nghiên cứu phát hiện rận Demodex trên mô vú người," Thoemmes nói. Kết quả là, loài rận này lây từ mẹ sang trẻ khi bú hoặc trẻ nhiễm từ bộ phận sinh dục của mẹ lúc sinh.

Da người có các tuyến bã nhờn gắn với nang lông (trên) và một nang tóc đầy D.follicorum ký sinh (dưới). Ảnh: BBC

Nguồn gốc

Bà Theommes suy đoán, có lẽ Demodex xuất hiện từ 20.000 năm trước, cùng lúc với tổ tiên Hominidae (họ Người) của chúng ta. Từ lâu, con người đã có mối quan hệ gần gũi với chó nhà và chó sói. Thoemmes cho rằng, tổ tiên con người "sống gần gũi với chúng để đi săn", và kết quả là bị lây rận từ chúng. D.brevis gần giống với những loài ký sinh trên chó.

Rận Demodex, cũng giống như những loài động vật khác, có thể tiết lộ rất nhiều mối quan hệ giữa con người với chúng. Gene của chúng chứa những thông tin về lịch sử loài người.

Xét nghiệm ADN của rận cho thấy, chúng thu thập gene từ cộng đồng người Hoa khác hẳn với người Bắc và Nam Mỹ. Do đó, nghiên cứu về chúng sẽ giúp con người biết được cách tổ tiên di cư khắp hành tinh.

"Chúng ta cũng có thể tìm ra những chủng người, mà chúng ta chưa từng biết hoặc nhìn thấy trước đây," Thoemmes nói. Ngoài ra, Demodex còn giúp chúng ta quay ngược lại thời gian, tìm hiểu quá trình tiến hóa loài người.

"Chúng chắc chắn có ảnh hưởng đến chúng ta, và ngược lại," Thoemmes kết luận. Chúng đã sống cùng con người thời gian rất dài, kết quả là thay đổi hệ miễn dịch của chúng ta. Do đó, nghiên cứu về loài rận này còn giúp chúng ta tìm hiểu cách con người phản ứng với bệnh tật.

Cho đến nay, những điều trên chỉ là suy đoán. Nhưng rận Demodex nhắc nhở con người rằng, chúng ta không đơn giản là chính mình, mà là nhà ở của vô số loài ký sinh khác như ve, bọ chét, vi khuẩn, giun sán...

 

Theo vnexpress.vn


  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Loạt bảng kết quả chung cuộc của The Face 2017 bị lộ ra khiến cư dân mạng xôn xao.
Khoan hãy vội "ngất ngây" trước giá vé, bởi xét cho cùng đây là mức chi phí xứng đáng để bạn "chơi mạnh"!
Đúng như lời hứa, vào ngày 13/5 vừa qua, Chủ nhân thứ 2 của giải thưởng đặc biệt "Đẹp như thần tượng đến 70%" đã được công bố và do chính tay cha đẻ chỉ Ultra V Lift Hàn Quốc, Giáo sư Kwon Han Jin đến Việt Nam trao tặng.
Không phải cứ hầm hố hay trừu tượng thì hình xăm sẽ hay ho! Một cô gái đã quyết định xăm lên người biểu tượng nho nhỏ quen thuộc mà chúng ta nhìn thấy hằng ngày khiến dân mạng đứng ngồi không yên vì thích thú.
Là Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc doanh nghiệp địa ốc Novaland, ông Bùi Cao Nhật Quân cũng là tỷ phú trẻ nhất top 15 người giàu nhất sàn chứng khoán Việt hiện nay.
Người dân có thể dùng xe đạp di chuyển giữa các trạm đón xe buýt, thay vì phải đi bộ.
Thương hiệu mỹ phẩm ế ẩm, cuộc sống quá bận rộn khiến Michelle Phan quyết định rời bỏ công việc một thời gian để đi du lịch và tìm lại cảm hứng kinh doanh.
Sau hai tuyến xe buýt trên sông sẽ được đưa vào hoạt động vào tháng 6 năm 2017 thì mới đây thành phố tiếp tục khai thác thêm hai tuyến buýt đi từ quận 1 đến khu đô thị Phú Mỹ Hưng, quận 7.
Taylor Swift, Brie Larson,... cùng nhiều ngôi sao nằm trong danh sách sắp bị hacker tung ảnh nude.
Và cặp đôi may mắn không ai khác chính là một nhân viên kỳ cựu của Nhà Trắng, Marvin Nicholson, giám đốc phụ trách các kỳ nghỉ của Nhà trắng, đồng thời là trợ lý của Tổng thống Obama.
Thái độ quá ngang ngược và hống hách của Justin Bieber khiến ban tổ chức concert bị phạt số tiền lớn.
Trận mưa sao băng Geminids lớn nhất năm sẽ diễn ra vào đêm 12, rạng sáng ngày 13/12/2016. Và bạn hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường.
Khi anh trai Williams đã yên bề gia thất với hai nhóc tì xinh xắn, hoàng tử Harry đương nhiên trở thành người đàn ông độc thân hot nhất xứ sở sương mù. Nhưng có vẻ như Harry cũng đã là “hoa có chủ”.
Những bộ trang phục được đầu tư công phu kèm hoá trang ấn tượng cho thấy độ chịu "chơi" của giới trẻ Sài thành.
Dù phải dừng chân ở Top 8 trong tiếc nuối, nhưng Nam Em vẫn làm nên lịch sử cho nhan sắc Việt Nam trong đấu trường nhan sắc lớn thứ 4 Thế giới.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Cô bạn đến từ Đài Loan sở hữu gương mặt rất xinh với nét đẹp dịu dàng, ngây thơ này chính là minh chứng cho điều đó.
Giữa trưa nắng, “công chúa băng giá” Jessica nổi bần bật ở sân bay Tân Sơn Nhất trong chuyến lưu diễn hai ngày tại một sự kiện âm nhạc sắp diễn ra.
Tăng cân, buồn vui thất thường, hệ miễn dịch suy giảm... là những điều có thể xảy ra với phái đẹp khi ngừng quan hệ trong một thời gian dài.
Những tấm ảnh Hà Tăng chia sẻ trên trang instagram thời gian qua khiến người hâm mộ khá bất ngờ trước vẻ đầy đặn, phúc hậu chứ không còn "cò hương" như trước.
Khắp từ đông sang tây, dường như cả thế giới đều đang mê mẩn mái tóc nhuộm hỗn tạp với toàn những màu nổi bần bật.
Màn dậy thì thành công nhất thế giới: Lucky Blue Smith từ cậu bé răng hô thành mỹ nam đẹp nhất làng mốt!
Ngày nào còn đẹp như nữ thần, Gigi Hadid giờ đã có dấu hiệu "xuống cấp" về vóc dáng.
Được biết, lần "biến hình" này của Lý Nhã Kỳ nhằm chào đón chuyến thăm của nữ diễn viên Xa Thi Mạn.
Hàng loạt những BST giày bảy sắc cầu vồng đến từ các ông lớn Nike, Adidas và Converse đã được tung ra trong mùa Pride để thể hiện những thông điệp ý nghĩa cùng sự ủng hộ dành cho cộng đồng LGBT.
Bức ảnh khoe vòng ba căng tròn nảy nở được Hồ Ngọc Hà chia sẻ trên trang cá nhân khiến người hâm mộ xuýt xoa, thích thú với thân hình chuẩn của nữ ca sĩ.
Thiên nhiên ở miền Trung thật sự khắc nghiệt, nhưng chính thiên nhiên cũng đã ban tặng cho nơi đây thật nhiều vùng đất tuyệt đẹp!
Đám cưới lần 2 của cặp đôi An Dĩ Hiên - Trần Vinh Luyện đang khiến giới truyền thông xứ Đài làm việc hết công suất bởi sự tham dự của 400 khách mời hạng A của xứ Đài.
Không chỉ Jessica Jung, nữ diễn viên Kim So Eun cũng đang có mặt tại Việt Nam.
Cuối cùng, iPhone 8 cũng đã lộ diện bản render cực chất.
Hóa ra bấy lâu nay, người truyền cảm hứng thời trang cho Kendall Jenner lại chính là nữ hoàng tiệc tùng Paris Hilton.