Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Lyly
 
Demodex folliculorum (D.folliculorum) và Demodex brevis (D.brevis) là hai loài rận chuyên ký sinh trên da mặt người, có hình dáng giống sâu nhưng thực chất là loài giáp xác như cua.

 Demodex có 8 chân ngắn mập mạp, mọc gần đầu. Cơ thể chúng thon dài, giống con sâu. Quan sát dưới kính hiển vi cho thấy, khi di chuyển, chúng như bơi qua bể dầu là các tuyến bã nhờn, với tốc độ trung bình.

Hai loài này phân biệt nhờ khu vực sống. D.folliculorum thích sống ở bề mặt da như chân lông và nang tóc, còn D.brevis thích sống ở sâu dưới lớp biểu bì, trong tuyến nhờn bao quanh lỗ chân lông.

So với các bộ phận khác trên cơ thể, da mặt có lỗ chân lông rộng và nhiều tuyến bã nhờn hơn. Đó là lý do rận Demodex thích sống ở đó. Tuy nhiên, chúng cũng ngụ cư ở một vài khu vực khác như ngực và bộ phận sinh dục.

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết đến loài rận này. Năm 1842, người ta tìm thấy D.folliculorum trong ráy tai người ở Pháp. Song phải đến năm 2014, các nhà khoa học mới tìm hiểu kỹ về loài này.

Rận D.follicurum quan sát dưới kính hiển vi điện tử, có thân hình thuôn dài sống sâu, 8 chân ngắn gần đầu. Ảnh: BBC

Trong một nghiên cứu của trường đại học Bắc Carolina, Mỹ, các nhà khoa học phát hiện loài rận này ký sinh trên 14% số người tham gia nghiên cứu. Và trên da mặt tất cả những người tham gia, đều phát hiện mẫu ADN của Demodex. Điều này cho thấy, tất cả chúng ta đều có rận ký sinh trên mặt với số lượng khá lớn.

"Khó mà suy đoán hoặc xác định số lượng của chúng. Tuy nhiên, một quần thể rận nhỏ có thể lên tới hàng trăm con," Thoemmes, một nhà nghiên cứu của đại học Bắc Carolina, cho biết. Một quần thể lớn có thể lên tới hàng nghìn con, hay nói cách khác, cứ một sợi lông mi lại có hai con rận ký sinh.

Số rận trên mặt mỗi người mỗi khác. Thậm chí cùng một người, nửa mặt bên này có thể nhiều hoặc ít rận hơn bên kia.

Lông mi người có rận D.folliculorum ẩn nấp trong các lỗ. Ảnh: BBC

Thức ăn và sinh sản

Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa rõ, loài rận này ăn gì trên mặt chúng ta. "Một số cho rằng chúng ăn vi khuẩn sống trên da, " Thoemmes nói. "Số khác lại cho rằng chúng ăn da chết, hoặc ăn dầu từ tuyến bã nhờn." Hiện bà và các cộng sự đang tìm hiểu các vi sinh vật sống trong ruột của loài này, từ đó xác định thực phẩm chúng ăn.

Các nhà khoa học cũng chưa rõ cơ chế sinh sản của loài này. Các loài rận khác có cơ chế rất đa dạng, nhưng Domodex có vẻ "hiền lành" hơn một chút. "Chưa có ghi nhận chúng ăn thịt lẫn nhau," Thoemmes cho biết. "Có vẻ như chúng chỉ ra ngoài vào ban đêm để giao phối rồi quay lại lỗ chân lông."

Cho đến nay, các nhà khoa học chỉ mới ghi hình được quá trình loài này đẻ trứng. Con cái đẻ trứng quanh tổ, khu vực lỗ chân lông mình sinh sống. Tuy nhiên, chúng không đẻ nhiều.

"Trứng khá lớn, to bằng một phần ba đến một nửa kích thước con cái. Điều này đòi hỏi chúng phải tẩm bổ lại cho cơ thể," Thoemmes nhận xét, có lẽ mỗi lần chúng chỉ đẻ một trứng, vì kích thước trứng quá lớn.

Loài rận này cũng không có hậu môn và theo quy luật, chúng vẫn phải bài tiết. Do đó, có người nói rằng, đến cuối đời, chúng sẽ nổ tung vì tích tụ quá nhiều các chất thải trong cơ thể.

Tuy nhiên, đó chỉ là "một cách nói cường điệu," bà Thoemmes cười nói. Cơ thể chúng tích lũy chất thải theo thời gian, cho đến lúc chết. Do đó, khi một con Demodex chết đi, cơ thể chúng sẽ khô lại, lưu chất thải khắp mặt người.

Liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính

Các nhà khoa học phát hiện rận Demodex liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính (rosacea). Người bệnh ban đầu mặt ửng đỏ, sau đó xuất hiện nhiều nốt đỏ đậm hơn, gây cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Trên da mặt người bị bệnh này, số lượng rận Deomodex lên tới 10-20 con/ cm2, gấp hàng chục lần so với người thường, chỉ 1-2 con.

Tuy nhiên, rận Demodex không phải là nguyên nhân gây bệnh. "Chúng có liên quan tới chứng rối loạn da mãn tính, nhưng không phải nguyên nhân gây bệnh," Kevin Kavanagh, trường đại học Maynooth, Ireland cho biết. Trong một nghiên cứu công bố năm 2012, nguyên nhân gây bệnh là da người thay đổi.

Da người thay đổi dần theo năm tháng, theo tuổi tác và thời tiết. Điều này khiến các tuyến bã nhờn sản xuất nhiều chất béo hơn, để giữ ẩm cho da. Rận Demodex ăn chất béo này, kết quả, dân số loài rận tăng vọt.

Ngoài ra, có thể lượng vi khuẩn từ chất thải của rận chết cũng là yếu tố tác động tới chứng rối loạn da mãn tính. "Khi rận chết, chúng giải phóng các chất trong cơ thể. Những chất này chứa vi khuẩn và độc tố gây kích ứng và viêm tấy," Kavanagh cho biết.

Tuy nhiên, theo Thoemmes, số lượng Demodex có liên quan tới hội chứng suy giảm miễn dịch ở người. Những người có hệ thống miễn dịch kém vì nhiễm HIV hoặc bị ung thư, thường có lượng lớn loài rận này sống trên da.

Trên thực tế, loài rận này và người có mối quan hệ hội sinh. Có nghĩa là, cho dù chúng ăn thứ gì đó trên cơ thể người, nhưng không gây hại cho người. Hoặc thậm chí, chúng còn có lợi cho người, khi ăn hết da chết hoặc vi khuẩn có hại cho da.

Rận D.folliculorum (trái) và mô biểu bì da người (phải). Ảnh: BBC

Khó diệt rận vĩnh viễn

Mặc du có nhiều liệu pháp diệt trừ rận Demodex, nhưng chúng ta không thể vĩnh viễn loại trừ chúng. Chúng sẽ xuất hiện trở lại sau 6 tuần. "Chúng ta lây rận khi tiếp xúc với người khác hoặc từ chăn ga, gối đệm hay khăn tắm," Kavanagh khẳng định.

Theo các nhà khoa học, có gì đó đặc biệt trên mặt người hấp dẫn rận Demodex. Ngay cả khi đã diệt trừ chúng, con người sẽ lại bị nhiễm, bởi vì chúng có mặt ở khắp nơi và thích sống trên mặt người.

Con người có thể nhiễm rận Demodex từ sớm. "Đã có nghiên cứu phát hiện rận Demodex trên mô vú người," Thoemmes nói. Kết quả là, loài rận này lây từ mẹ sang trẻ khi bú hoặc trẻ nhiễm từ bộ phận sinh dục của mẹ lúc sinh.

Da người có các tuyến bã nhờn gắn với nang lông (trên) và một nang tóc đầy D.follicorum ký sinh (dưới). Ảnh: BBC

Nguồn gốc

Bà Theommes suy đoán, có lẽ Demodex xuất hiện từ 20.000 năm trước, cùng lúc với tổ tiên Hominidae (họ Người) của chúng ta. Từ lâu, con người đã có mối quan hệ gần gũi với chó nhà và chó sói. Thoemmes cho rằng, tổ tiên con người "sống gần gũi với chúng để đi săn", và kết quả là bị lây rận từ chúng. D.brevis gần giống với những loài ký sinh trên chó.

Rận Demodex, cũng giống như những loài động vật khác, có thể tiết lộ rất nhiều mối quan hệ giữa con người với chúng. Gene của chúng chứa những thông tin về lịch sử loài người.

Xét nghiệm ADN của rận cho thấy, chúng thu thập gene từ cộng đồng người Hoa khác hẳn với người Bắc và Nam Mỹ. Do đó, nghiên cứu về chúng sẽ giúp con người biết được cách tổ tiên di cư khắp hành tinh.

"Chúng ta cũng có thể tìm ra những chủng người, mà chúng ta chưa từng biết hoặc nhìn thấy trước đây," Thoemmes nói. Ngoài ra, Demodex còn giúp chúng ta quay ngược lại thời gian, tìm hiểu quá trình tiến hóa loài người.

"Chúng chắc chắn có ảnh hưởng đến chúng ta, và ngược lại," Thoemmes kết luận. Chúng đã sống cùng con người thời gian rất dài, kết quả là thay đổi hệ miễn dịch của chúng ta. Do đó, nghiên cứu về loài rận này còn giúp chúng ta tìm hiểu cách con người phản ứng với bệnh tật.

Cho đến nay, những điều trên chỉ là suy đoán. Nhưng rận Demodex nhắc nhở con người rằng, chúng ta không đơn giản là chính mình, mà là nhà ở của vô số loài ký sinh khác như ve, bọ chét, vi khuẩn, giun sán...

 

Theo vnexpress.vn


  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Taylor Swift, Brie Larson,... cùng nhiều ngôi sao nằm trong danh sách sắp bị hacker tung ảnh nude.
Và cặp đôi may mắn không ai khác chính là một nhân viên kỳ cựu của Nhà Trắng, Marvin Nicholson, giám đốc phụ trách các kỳ nghỉ của Nhà trắng, đồng thời là trợ lý của Tổng thống Obama.
Thái độ quá ngang ngược và hống hách của Justin Bieber khiến ban tổ chức concert bị phạt số tiền lớn.
Trận mưa sao băng Geminids lớn nhất năm sẽ diễn ra vào đêm 12, rạng sáng ngày 13/12/2016. Và bạn hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường.
Khi anh trai Williams đã yên bề gia thất với hai nhóc tì xinh xắn, hoàng tử Harry đương nhiên trở thành người đàn ông độc thân hot nhất xứ sở sương mù. Nhưng có vẻ như Harry cũng đã là “hoa có chủ”.
Những bộ trang phục được đầu tư công phu kèm hoá trang ấn tượng cho thấy độ chịu "chơi" của giới trẻ Sài thành.
Dù phải dừng chân ở Top 8 trong tiếc nuối, nhưng Nam Em vẫn làm nên lịch sử cho nhan sắc Việt Nam trong đấu trường nhan sắc lớn thứ 4 Thế giới.
Một sự kiện thiên văn hiếm hoi có tên “trăng đen” sẽ xuất hiện vào tối thứ Sáu tuần này (30/9) và khiến cho bầu trời của vùng Tây bán cầu tối đen lại như đêm 30.
Theo kế hoạch, hoàng tử Anh William sẽ tới Việt Nam vào tháng 11 tới, trong 2 ngày 17 và 18 để tham dự hội nghị về buôn bán động vật hoang dã.
Hiện nay Hà Nội quy định các điểm vui chơi không hoạt động sau 24h đêm nhưng tới đây quy định này sẽ được gỡ bỏ.
Khi Pokemon Go xuất hiện ngày càng nhiều ở các quốc gia trên thế giới thì có một nước đã ban bố lệnh cấm chính thức trò chơi nổi tiếng này.
Gần đây sàn giao dịch Bitfinex đã bị hacker tấn công và trộm gần 70 triệu đô từ khách hàng sử dụng. Thiệt hại này dẫn đến việc đồng bitcoin giảm mạnh gần 20 % khiến cho tình hình càng trở nên trầm trọng hơn.
Dù không ai muốn phải vào tù cả, nhưng việc có một nhà tù dành riêng cho cộng đồng LGBT vẫn là một tin vui cho nhiều người tại Thái Lan.
Là một phần thưởng quý giá, đại diện cho sự cao quý của cuộc thi Hoa hậu Việt Nam, chiếc vương miện tuyệt tác được tạo ra từ ngọc trai và đá quý của hơn 40 nghệ nhân trong suốt 3 tháng.
Hẳn rất nhiều người đều vô cùng yêu quý Tổng thống Mỹ Barack Obama thế nhưng chắc chắn còn nhiều điều mà bạn chưa hề biết về vị tổng thống đáng kính này.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Phản ứng của cư dân mạng trước thông tin này chỉ tóm gọn trong 4 từ: "không thể nhịn cười".
Thay vì những sản phẩm trị mụn của mỹ phẩm Âu - Mỹ, bạn hoàn toàn có thể chọn sang những sản phẩm của Hàn với giá chỉ 2-300 ngàn VNĐ mà chất lượng lại chẳng hề thua kém chút nào.
Căn hộ với diện tích vừa phải nhưng lại chiếm được nhiều thiện cảm của mọi người khi ngắm nhìn nhờ lựa chọn phong cách trang trí Scandinavian.
Nếu bạn đang lo lắng vì chân mình quá to, nhiều mỡ thừa hay vòng 3 quá lép thì đừng lo vì chỉ cần tập theo bài tập 45 phút sau đây thì trong vòng 1 tháng bạn sẽ thấy những thay đổi trên cơ thể mình.
Jessica (Jessica Baby Fat) là một người đẹp siêu vòng 3 nổi tiếng xứ Đài. Hiện trang cá nhân của cô có khoảng hơn 100 ngàn người theo dõi.
Cùng "ngâm cứu" 5 gợi ý diện váy hoa vừa xinh vừa trendy này thôi các cô gái!
Có vẻ như đã đến lúc Apple cần cởi mở hơn trong việc tung ra nhiều màu máy thêm nữa cho iPhone.
Trông có vẻ khá lạ so với những thỏi son thông thường, liệu các cô nàng có ngại thử màu son mới lấp lánh này không?
Không một chút giấu giếm, Devin rất hào phóng khi chia sẻ bí quyết chọn lựa đồ bơi tới các quý cô.
Kẻ mắt nước bây giờ không còn quá khó khăn cho những chị em không có mấy hoa tay nữa rồi, bảo đảm đường nào cũng chuẩn xác như nhau.
Những hình ảnh này được chụp bởi Nguyễn Trúc Lâm (Lamtom) - một chàng trai từng không có nhiều ấn tượng với Đài Loan. Tuy vậy, anh chàng đã "phải lòng" đất nước này ngay từ lần đầu đặt chân đến!
Mới chỉ 5 tuổi nhưng Won Yoo Ye đã có thần thái tự nhiên, tạo dáng vô cùng chuyên nghiệp trước ống kính máy ảnh, sớm bộc lộ tố chất của một người mẫu hay diễn viên.
Trải qua một chặng đường dài nhiều ngày dưới cái lạnh lên đến -35 độ, chàng trai trẻ Nguyễn Thiện Chí đã mang về những hình ảnh rất cảm xúc và chân thực về bộ lạc du mục xa xôi tận cực bắc của Mông Cổ.
Kanye West chuẩn bị ra mắt mẫu sneaker mới mang tên Calabasas Powerphase với mức giá mềm hơn hẳn những mẫu Yeezy trước đó.
Yêu một người hay gặp nhiều muộn phiền sóng gió, liệu vui hay buồn, liệu bạn có nên giữ người ấy ở lại?