Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

 
Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.

 Cách đây gần chục năm, công ty MFC (Music Fan Company) đưa các nghệ sĩ Việt Nam diễn kịch nói ở New York. Cả nhóm ghé trạm nghỉ dọc đường, có siêu thị nhỏ.

 
Tôi và một người bạn Việt kiều vào mua ít đồ ăn. Khi bạn trả tiền, tôi chồm lên xem để còn biết cách thanh toán, liền được nhân viên thu ngân nhắc “Giữ trật tự, đứng đúng vị trí” dù trong hàng chỉ có 2 người. Hơi quê nhưng cảm nhận cái trật tự nghiêm túc của xứ người.
 
Tháng trước, đi nước ngoài. Đang xếp hàng dài làm thủ tục xuất cảnh thì một nhân viên biên phòng đưa cả nhóm người nhà chen vào đầu hàng, tự nhiên như “chuyện thường ngày ở huyện”. Không một lời xin phép hoặc giải thích.
Mọi người im lặng trong nhịn nhục, có lẽ vì quá quen mấy cảnh này. Bực quá, tôi nói trỏng “Bên Mỹ, tổng thống cũng phải xếp hàng”. Nhóm người nhà ưu tiên giả điếc, còn những người khác cười nhếch mép, nhìn tôi như sinh vật lạ.
Tôi nhớ, thời bao cấp, người Việt cũng biết xếp hàng. Ra Hà Nội sau năm 1975, tôi rất nể sự chịu đựng của dân Tràng An. Cái gì cũng xếp hàng. Từ việc mua hộp diêm, gói tăm đến bó rau muống và cả đi vệ sinh cho đến những việc lớn hơn.
Dân Nam bộ chỉ chịu xếp hàng khi những thứ đó bên ngoài không có. Ngược lại, thà mua đắt hơn chứ ít chịu xếp hàng. Chỉ có cảnh chen lấn khi mua vé tàu xe hoặc mua vé xem phim.
 
 Xa rồi cái thời bao cấp, người dân đều tự giác xếp hàng.
 
Khi đất nước đổi mới, kinh tế phát triển, chuyện xếp hàng thời bao cấp lùi vào quá khứ. Việc xếp hàng bây giờ không phải vì thiếu, vì nghèo như xưa mà do đám đông cùng có nhu cầu trong thời điểm nhất định. Lúc đó phải xếp hàng thì mới giải quyết công bằng và hợp lý mọi việc. Bằng không sẽ ùn tắc, hỗn loạn và phát sinh nhiều vấn nạn.
 Vì không biết xếp hàng, ai cũng muốn giành đường nên mới xảy ra kẹt xe thường xuyên. Thiên hạ kẹt xe vì quá đông và trước sau cũng tự giải tỏa. Người Việt tự tạo ra kẹt xe do chen lấn và không có cảnh sát giao thông thì vô phương.
Chuyện xếp hàng là thước đo ý thức công dân và văn hóa ứng xử của các nước. Một số người nước ngoài khi đến Việt Nam đã lắc đầu ngao ngán và khẳng định “Người Việt thích chen lấn chứ không có văn hóa xếp hàng”. Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.
 
 
Trong kinh doanh cũng vậy. Nhiều doanh nghiệp không chịu xếp hàng mà cứ “chen lấn” nhờ mối quan hệ và đồng tiền. Nạn chạy chỗ học, chạy bằng, chạy việc làm, chạy chức, chạy quyền, chạy án… cũng bắt đầu từ đó. Xã hội không hỗn loạn, đảo điên mới lạ.
Tư tưởng ăn thua cay cú từ việc nhỏ tới chuyện lớn hình như là nét tính cách chủ đạo của người Việt? Bắt đầu từ tấm bé trong mỗi gia đình, ra láng giềng rồi đến trường học và ngoài xã hội, đều không muốn xếp hàng.
 Lạ là những tật xấu này chỉ có dịp thi thố trong nước. Ra nước ngoài, người Việt cũng lịch lãm, biết xếp hàng và ứng xử tương đối, chứ không tệ hại như ở nhà.
Tôi học đại học Luật Khoa Sài Gòn trước 1975. Hội trường lớn, mấy ngàn sinh viên, đa phần đi xe đạp và xe buýt. Bãi xe không cần người giữ. Các nhóm cử người thay phiên nhau đi sớm giữ chỗ. Chỉ cần bỏ cuốn tập lên ghế là có chỗ cho người sau. Tất cả sinh viên đều tôn trọng những qui định bất thành văn của giới trí thức tương lai.
 
"Văn hóa" xếp hàng của nhiều người Việt hiện nay khiến không ít người nước ngoài khi đến Việt Nam phải lắc đầu ngao ngán. Ảnh minh họa.
Bàn về văn hóa xếp hàng, nhiều người thường đổ lỗi do dân trí và ý thức cá nhân. Nói vậy chỉ đúng 1/3. Phần còn lại là trách nhiệm của các nhà quản lý. Văn hóa xếp hàng là ISO năng lực quản lý xã hội. Không thể kết luận người nước ngoài tốt hơn nên họ trật tự hơn. Cái chính là xã hội thông qua quản lý các cấp tạo điều kiện cho người dân xếp hàng và buộc họ phải xếp hàng.
Ban đầu là hành chính, nâng dần lên tự giác và trở thành văn hóa ứng xử và bắt đầu từ giáo dục gia đình. Số người Việt kém ý thức và văn hóa lùn không nhiều. Nhưng do quản lý lơ là, thậm chí tiếp tay và thiếu gương mẫu nên cái xấu cứ sinh sôi. Nhiều người tốt bị lôi kéo, thành dạng lưng chừng, ba phải, a dua và thế là cá biệt trở thành phổ biến.
 Muốn phục hồi lại văn hóa xếp hàng của người Việt không khó. Đầu tiên là thay đổi tư duy quản lý. Lãnh đạo càng cao, càng phải gương mẫu xếp hàng từ việc nhỏ nhất. Lãnh đạo không thể đứng trên pháp luật và ngoài cuộc sống. Xã hội nào cũng vậy “Thượng bất chính” thì “Hạ tắc loạn” là đương nhiên.
Nhiệm vụ của nhà quản lý các cấp là phải tạo cho công dân chỗ xếp hàng. Có thể dùng dây thừng để cơ động. Hoặc dùng vạch vôi giới hạn. Chuyên nghiệp hơn thì dùng thanh nhôm.
Chỗ nào đám đông có nhu cầu, chỗ đó phải có chỗ xếp hàng. Ban đầu thì tăng cường thêm người nhắc nhở. Ai chen lấn, vượt rào thì bị cảnh cáo và phải trở lại vị trí sau cùng. Thậm chí xử phạt theo qui định.
Nếu quyết tâm, làm đồng bộ, chỉ cần 1 năm là thay đổi thực trạng, phục hồi được nét đẹp văn hóa xếp hàng của người Việt. 
Theo Bizlive

  • Chill Banner Article Details
  • Air 360 Sky Bar
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Dưới đây là những chia sẻ của Adalid về cách mà cô từ bỏ công việc văn phòng để chạy theo lối sống "du mục số", bên cạnh cách cân bằng giữa việc du lịch khắp nơi và vận hành hiệu quả hai công việc kinh doanh.
Những sự thật tưởng chừng như luôn hiện hữu trước mắt bạn nhưng thật ra chúng lại dễ bị quên đi.
Những người thích chỉ trích, sống giả tạo, quá mức thực dụng,... đều đem lại những ảnh hưởng không hay đến cuộc sống của bạn đấy.
Mẹo đuổi ruồi này đơn giản, rẻ tiền mà mức độ an toàn và hiệu quả đã được công nhận; không chỉ thế, bạn còn nhận được thêm một lợi ích bất ngờ.
Nếu muốn trở thành một người đàn ông hoàn hảo thì đã đến lúc nên sở hữu những kĩ năng cần thiết này trong cuộc sống rồi đấy!
Cuối năm là mùa của những lễ hội. Hãy biến nó thành kỉ niệm khó quên nhất của mình với những bí quyết này.
Bắt đầu tư một lò nướng pizza ở sân sau nhà, cặp vợ chồng người Nhật là Yosuke và Sunny đã quyết định tới Việt Nam khởi nghiệp với thương hiệu Pizza 4P's.
Tài khoản ngân hàng không phải là thứ duy nhất có thể phân biệt người giàu - người nghèo. Vì những người giàu có và thành công nhất còn có xu hướng suy nghĩ rất khác nữa.
Chơi trong một nhóm nhỏ khoảng 2-3 người sẽ đem lại nhiều lợi ích hơn là chơi với một nhóm lớn.
Nếu đã 25 rồi mà bạn vẫn thường xuyên hậm hực về việc người khác làm trái ý mình thì nên xem lại; một người hai người nói có thể do ý kiến chủ quan, nhưng nếu "thế lực thù địch" đối với bạn quá đông, thì có thể vấn đề là nằm ở chính mình.
Hầu hết chúng ta vẫn đủ may mắn để nói rằng, đến cuối năm 25 tuổi, chúng ta không còn cảm thấy tuyệt đối lạc lối nữa. Nhưng trong trường hợp bạn vẫn chưa đến được điểm đó, thì đây là 25 điều bạn cần luôn tự nhắc mình, bắt đầu từ ngay bây giờ.
Những số phận nghiệt ngã, hoàn cảnh éo le không phải là rào cản ngăn cách con người tới với sự thành công, thành công sẽ tới với những người kiên trì và biết vượt qua khó khăn để khẳng định mình.
Cũng vì yêu hoa, cô gái trẻ đã ấp ủ dự định tạo cho riêng mình một khu vườn hoa, và cố gắng thực hiện bằng mọi cách để thỏa mãn niềm đam mê hoa cỏ, cây cối của bản thân.
Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao thế hệ trẻ bây giờ rất hay mệt mỏi mặc dù cả ngày có thể chẳng làm gì hay không?
Nàng Amazing Amy (Amy huyền diệu) trong “Gone Girl” đã cho chúng ta thấy một sự thật phũ phàng: Cô ấy đã hết “amazing” ngay sau khi gặp Nick và cưới chàng làm chồng. Vậy nên, nếu bạn có đang hát bài F.A - Forever Alone thì cũng đừng sợ.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

XOXO Club & Lounge - Lầu 21, 136 - 138 Lê Thị Hồng Gấm, Q. 1, TP. HCM
Harper trông ra dáng trong chuyến đi tới Công viên mùa đông cùng bố và ba anh trai.
Sự giản dị của nam ca sĩ khiến ít ai biết anh là một công tử thứ thiệt xuất thân từ gia đình giàu có.
Vi vu ở những địa điểm du lịch nổi tiếng, bạn nên ghé qua những quán cà phê có view tuyệt đẹp sau đây để chiêm ngưỡng khung cảnh làm say đắm lòng người.
Tối (9/12), sau hơn 6 tháng chuẩn bị, nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường đã chính thức giới thiệu bộ sưu tập thời trang Thu - Đông 2016 với tên gọi The Little Black Dress - Huyền thoại những chiếc đầm đen tại tại Reverside Palace, Quận 4, TP.HCM.
Đây được xem như món quà tri ân cho các fan hâm mộ.
Envy Club - 74 - 76 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Q. 1, TP. HCM. Hotline: 08 3913 8168.
Thêm nó vào và đứng trước gương xem, chẳng phải trang phụ đơn giản của bạn nhìn chất hơn hẳn.
Không phải lúc nào người ta cũng muốn cắm sừng người yêu hay vợ/chồng của mình đâu. Nhưng khoa học đã chứng minh có một ngày khiến ai cũng muốn làm điều đó.
Dù muốn hay không, bạn cũng nên từ bỏ ngay 6 thói quen này bởi nếu còn luyến tiếc thì dù có tốn tiền triệu làn da bạn sẽ chẳng bao giờ đẹp lên được.
Không ít người đã phải ngỡ ngàng khi chứng kiến hình ảnh của cô bé xinh xắn, dễ thương có gương mặt “siêu” giống Lưu Diệc Phi này.
Được chụp tại một khu phố ở Hàn Quốc, bộ ảnh đẹp của mẹ Tâm Mint và cô con gái Yejin đã khiến cư dân mạng ngẩn ngơ.
Kylie Jenner và rapper Tyga diễn cảnh ôm ấp tình tứ trong các video quảng bá cửa hàng mới của cô.
Năm nay sắc màu nào sẽ lên ngôi? Bạn có đoán được không?
Không chỉ các tài tử như Russell Brand, Charlie Sheen... mà có những hoa hậu, người mẫu cũng phải đi cai nghiện tình dục.