Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

 
Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.

 Cách đây gần chục năm, công ty MFC (Music Fan Company) đưa các nghệ sĩ Việt Nam diễn kịch nói ở New York. Cả nhóm ghé trạm nghỉ dọc đường, có siêu thị nhỏ.

 
Tôi và một người bạn Việt kiều vào mua ít đồ ăn. Khi bạn trả tiền, tôi chồm lên xem để còn biết cách thanh toán, liền được nhân viên thu ngân nhắc “Giữ trật tự, đứng đúng vị trí” dù trong hàng chỉ có 2 người. Hơi quê nhưng cảm nhận cái trật tự nghiêm túc của xứ người.
 
Tháng trước, đi nước ngoài. Đang xếp hàng dài làm thủ tục xuất cảnh thì một nhân viên biên phòng đưa cả nhóm người nhà chen vào đầu hàng, tự nhiên như “chuyện thường ngày ở huyện”. Không một lời xin phép hoặc giải thích.
Mọi người im lặng trong nhịn nhục, có lẽ vì quá quen mấy cảnh này. Bực quá, tôi nói trỏng “Bên Mỹ, tổng thống cũng phải xếp hàng”. Nhóm người nhà ưu tiên giả điếc, còn những người khác cười nhếch mép, nhìn tôi như sinh vật lạ.
Tôi nhớ, thời bao cấp, người Việt cũng biết xếp hàng. Ra Hà Nội sau năm 1975, tôi rất nể sự chịu đựng của dân Tràng An. Cái gì cũng xếp hàng. Từ việc mua hộp diêm, gói tăm đến bó rau muống và cả đi vệ sinh cho đến những việc lớn hơn.
Dân Nam bộ chỉ chịu xếp hàng khi những thứ đó bên ngoài không có. Ngược lại, thà mua đắt hơn chứ ít chịu xếp hàng. Chỉ có cảnh chen lấn khi mua vé tàu xe hoặc mua vé xem phim.
 
 Xa rồi cái thời bao cấp, người dân đều tự giác xếp hàng.
 
Khi đất nước đổi mới, kinh tế phát triển, chuyện xếp hàng thời bao cấp lùi vào quá khứ. Việc xếp hàng bây giờ không phải vì thiếu, vì nghèo như xưa mà do đám đông cùng có nhu cầu trong thời điểm nhất định. Lúc đó phải xếp hàng thì mới giải quyết công bằng và hợp lý mọi việc. Bằng không sẽ ùn tắc, hỗn loạn và phát sinh nhiều vấn nạn.
 Vì không biết xếp hàng, ai cũng muốn giành đường nên mới xảy ra kẹt xe thường xuyên. Thiên hạ kẹt xe vì quá đông và trước sau cũng tự giải tỏa. Người Việt tự tạo ra kẹt xe do chen lấn và không có cảnh sát giao thông thì vô phương.
Chuyện xếp hàng là thước đo ý thức công dân và văn hóa ứng xử của các nước. Một số người nước ngoài khi đến Việt Nam đã lắc đầu ngao ngán và khẳng định “Người Việt thích chen lấn chứ không có văn hóa xếp hàng”. Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.
 
 
Trong kinh doanh cũng vậy. Nhiều doanh nghiệp không chịu xếp hàng mà cứ “chen lấn” nhờ mối quan hệ và đồng tiền. Nạn chạy chỗ học, chạy bằng, chạy việc làm, chạy chức, chạy quyền, chạy án… cũng bắt đầu từ đó. Xã hội không hỗn loạn, đảo điên mới lạ.
Tư tưởng ăn thua cay cú từ việc nhỏ tới chuyện lớn hình như là nét tính cách chủ đạo của người Việt? Bắt đầu từ tấm bé trong mỗi gia đình, ra láng giềng rồi đến trường học và ngoài xã hội, đều không muốn xếp hàng.
 Lạ là những tật xấu này chỉ có dịp thi thố trong nước. Ra nước ngoài, người Việt cũng lịch lãm, biết xếp hàng và ứng xử tương đối, chứ không tệ hại như ở nhà.
Tôi học đại học Luật Khoa Sài Gòn trước 1975. Hội trường lớn, mấy ngàn sinh viên, đa phần đi xe đạp và xe buýt. Bãi xe không cần người giữ. Các nhóm cử người thay phiên nhau đi sớm giữ chỗ. Chỉ cần bỏ cuốn tập lên ghế là có chỗ cho người sau. Tất cả sinh viên đều tôn trọng những qui định bất thành văn của giới trí thức tương lai.
 
"Văn hóa" xếp hàng của nhiều người Việt hiện nay khiến không ít người nước ngoài khi đến Việt Nam phải lắc đầu ngao ngán. Ảnh minh họa.
Bàn về văn hóa xếp hàng, nhiều người thường đổ lỗi do dân trí và ý thức cá nhân. Nói vậy chỉ đúng 1/3. Phần còn lại là trách nhiệm của các nhà quản lý. Văn hóa xếp hàng là ISO năng lực quản lý xã hội. Không thể kết luận người nước ngoài tốt hơn nên họ trật tự hơn. Cái chính là xã hội thông qua quản lý các cấp tạo điều kiện cho người dân xếp hàng và buộc họ phải xếp hàng.
Ban đầu là hành chính, nâng dần lên tự giác và trở thành văn hóa ứng xử và bắt đầu từ giáo dục gia đình. Số người Việt kém ý thức và văn hóa lùn không nhiều. Nhưng do quản lý lơ là, thậm chí tiếp tay và thiếu gương mẫu nên cái xấu cứ sinh sôi. Nhiều người tốt bị lôi kéo, thành dạng lưng chừng, ba phải, a dua và thế là cá biệt trở thành phổ biến.
 Muốn phục hồi lại văn hóa xếp hàng của người Việt không khó. Đầu tiên là thay đổi tư duy quản lý. Lãnh đạo càng cao, càng phải gương mẫu xếp hàng từ việc nhỏ nhất. Lãnh đạo không thể đứng trên pháp luật và ngoài cuộc sống. Xã hội nào cũng vậy “Thượng bất chính” thì “Hạ tắc loạn” là đương nhiên.
Nhiệm vụ của nhà quản lý các cấp là phải tạo cho công dân chỗ xếp hàng. Có thể dùng dây thừng để cơ động. Hoặc dùng vạch vôi giới hạn. Chuyên nghiệp hơn thì dùng thanh nhôm.
Chỗ nào đám đông có nhu cầu, chỗ đó phải có chỗ xếp hàng. Ban đầu thì tăng cường thêm người nhắc nhở. Ai chen lấn, vượt rào thì bị cảnh cáo và phải trở lại vị trí sau cùng. Thậm chí xử phạt theo qui định.
Nếu quyết tâm, làm đồng bộ, chỉ cần 1 năm là thay đổi thực trạng, phục hồi được nét đẹp văn hóa xếp hàng của người Việt. 
Theo Bizlive

  • Air 360 Sky Lounge
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Một thanh niên Phillipines đã bất ngờ được đài thọ toàn bộ chi phí du lịch Boracay (bãi biển nổi tiếng ở Phillipines) sau khi tự đăng bức ảnh nói về ước mơ của mình lên trang facebook cá nhân.
Điều gì khiến các tỷ phú tự thân lập nghiệp là 1% người vừa tài giỏi lại giàu có nhất thế giới? Câu trả lời là họ biết được tầm quan trọng của những kỹ năng đơn giản nhưng giúp họ đối mặt với thứ mà 99% số người luôn tìm cách trốn tránh.
Có bao giờ tự đặt câu hỏi cho bản thân mình rằng: "Ước mơ lớn đầu tiên trong đời bạn có còn nhớ?"
Trứng ăn kèm với rau, thịt gà ăn kèm với ớt sẽ giúp đẩy nhanh quá trình tiêu hoá và trao đổi chất, giúp bạn giảm cân nhanh hơn.
Áp lực học hành, công việc, tình cảm... khiến chúng ta rất dễ mắc căn bệnh trầm cảm. Hãy xem mình có mắc các dấu hiệu dưới đây không để xử lý kịp thời nhé!
Các tín đồ ẩm thực chắc hẳn sẽ vô cùng háo hức trước danh sách 100 nhà hàng hàng đầu thế giới 2017 vừa được công bố bởi trang mạng Elite Traveler. Danh sách năm nay ghi nhận vị thế áp đảo của các nhà hàng Mỹ.
Trong 9 việc Jack Ma dạy con phải nhớ, hẳn nhiều người trong chúng ta sẽ tìm thấy được sự giác ngộ cho chính bản thân mình.
Đừng để mọi người coi bạn là "ma mới vô hình" khi bắt đầu một công việc mới!
Gia đình nhỏ đến từ xứ Wales (Anh) quyết định bán hết tài sản, đưa 2 con đi khắp thế giới. Họ không mua vé khứ hồi, dự định thấy phù hợp với nơi nào sẽ chọn sống ở đó.
Chủ nhà có thể thư giãn ở bể bơi, ngồi đọc sách dưới bóng dừa hay tản bộ giữa hương thơm của hoa sứ.
Với những ý tưởng lưu trữ giày hữu ích này, bạn sẽ không còn phải lo lắng khi đối mặt với lượng giày dép ngày càng tăng của mình.
Với 2 triệu đô trong tài khoản bày cách tiết kiệm 70% thu nhập mỗi tháng mà ai cũng có thể làm được
Warren Buffett nổi tiếng là người có nhãn quan đầu tư sắc bén với những thương vụ đình đám mà ít ai dám thực hiện.
Triệu phú nổi tiếng với các phát ngôn gây "sốc" Grant Cardone cho rằng người trẻ không nên đi du lịch, họ cần va chạm nhiều hơn để trưởng thành trong cuộc sống sau này.
Này cô gái, hãy buông bỏ mạnh mẽ xuống để anh ấy được chăm sóc bạn...

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Những mẫu chân váy điệu đà, mềm mại mà còn toàn theo những xu hướng được dự đoán sẽ rất "hot hit" trong hè này.
Từ những chiếc ghế nhỏ kê ngay vỉa hè đến những hàng quán đèn điện sáng chói, nhạc EDM sập xình, Hà Nội luôn nổi bật theo cách riêng ... 
Cái nóng mùa hè sẽ chẳng thể "tấn công" được lớp trang điểm nữa, nếu bạn thuộc lòng những bước này!
Bật mí với các bạn, đây là địa điểm hoàn toàn mới chưa từng được bất kì nhiếp ảnh gia nào khai phá!
Mùa hè này hãy tạm rời xa vài màu son đỏ rực rỡ mà thay vào đó bằng gam màu trung tính "neutral" đình đám, thời thượng của Marc Jacobs nhé! 
Trên sân khấu nhí nhảnh đến vậy nhưng không ngờ ngoài đời những nữ diễn viên này lại nóng bỏng như thế này.
9X miền Tây thay da, đổi dáng sau hai ca phẫu thuật đau đớn kinh hoàng.
Người mẫu 20 tuổi Hailey Baldwin vừa được tạp chí Maxim bầu chọn ở vị trí số 1 trong top 100 mỹ nhân sexy nhất hành tinh.
Nổi tiếng là cô con gái được cưng chiều của vua cờ bạc Macau, Stanley Ho (Hà Hồng Sân), Laurinda Ho thường xuyên diện những bộ cánh đắt tiền.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Copenhagen, Đan Mạch cho thấy chồng nghe vợ cằn nhằn quá nhiều có tỷ lệ tử vong cao hơn từ 50 - 100% so với những gia đình yên ổn, điều này càng nguy hiểm hơn với đàn ông thất nghiệp hoặc có việc làm không ổn định.
Những bãi biển này vẫn còn giữ cho mình những nét nguyên vẹn của vẻ đẹp hoang sơ với những hòn đảo bí ẩn, nước biển màu ngọc bích, trong xanh đến tận đáy.
Được sáng tạo bởi Leob Strauss vào thế kỉ 19, những chiếc quần jeans chính là món đồ hữu ích của những người công nhân đào vàng. Chiếc quần đã trải qua nhiều thập kỉ và vẫn luôn giữ một vai trò không thể thiếu trong thế giới thời trang.
The Opera - 18 Lương Ngọc Quyến street, Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hotline: 090 102 1818
Các tờ tin tức của Hàn Quốc và fan gần như bị sốc trước thông tin chấn động này về nam diễn viên Kim Woo Bin.
Nếu để ý kĩ, bạn sẽ thấy giày cọc cạch chính là xu hướng mà tất thảy các nhà mốt nổi tiếng trên thế giới đang tích cực lăng xê.