Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

 
Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.

 Cách đây gần chục năm, công ty MFC (Music Fan Company) đưa các nghệ sĩ Việt Nam diễn kịch nói ở New York. Cả nhóm ghé trạm nghỉ dọc đường, có siêu thị nhỏ.

 
Tôi và một người bạn Việt kiều vào mua ít đồ ăn. Khi bạn trả tiền, tôi chồm lên xem để còn biết cách thanh toán, liền được nhân viên thu ngân nhắc “Giữ trật tự, đứng đúng vị trí” dù trong hàng chỉ có 2 người. Hơi quê nhưng cảm nhận cái trật tự nghiêm túc của xứ người.
 
Tháng trước, đi nước ngoài. Đang xếp hàng dài làm thủ tục xuất cảnh thì một nhân viên biên phòng đưa cả nhóm người nhà chen vào đầu hàng, tự nhiên như “chuyện thường ngày ở huyện”. Không một lời xin phép hoặc giải thích.
Mọi người im lặng trong nhịn nhục, có lẽ vì quá quen mấy cảnh này. Bực quá, tôi nói trỏng “Bên Mỹ, tổng thống cũng phải xếp hàng”. Nhóm người nhà ưu tiên giả điếc, còn những người khác cười nhếch mép, nhìn tôi như sinh vật lạ.
Tôi nhớ, thời bao cấp, người Việt cũng biết xếp hàng. Ra Hà Nội sau năm 1975, tôi rất nể sự chịu đựng của dân Tràng An. Cái gì cũng xếp hàng. Từ việc mua hộp diêm, gói tăm đến bó rau muống và cả đi vệ sinh cho đến những việc lớn hơn.
Dân Nam bộ chỉ chịu xếp hàng khi những thứ đó bên ngoài không có. Ngược lại, thà mua đắt hơn chứ ít chịu xếp hàng. Chỉ có cảnh chen lấn khi mua vé tàu xe hoặc mua vé xem phim.
 
 Xa rồi cái thời bao cấp, người dân đều tự giác xếp hàng.
 
Khi đất nước đổi mới, kinh tế phát triển, chuyện xếp hàng thời bao cấp lùi vào quá khứ. Việc xếp hàng bây giờ không phải vì thiếu, vì nghèo như xưa mà do đám đông cùng có nhu cầu trong thời điểm nhất định. Lúc đó phải xếp hàng thì mới giải quyết công bằng và hợp lý mọi việc. Bằng không sẽ ùn tắc, hỗn loạn và phát sinh nhiều vấn nạn.
 Vì không biết xếp hàng, ai cũng muốn giành đường nên mới xảy ra kẹt xe thường xuyên. Thiên hạ kẹt xe vì quá đông và trước sau cũng tự giải tỏa. Người Việt tự tạo ra kẹt xe do chen lấn và không có cảnh sát giao thông thì vô phương.
Chuyện xếp hàng là thước đo ý thức công dân và văn hóa ứng xử của các nước. Một số người nước ngoài khi đến Việt Nam đã lắc đầu ngao ngán và khẳng định “Người Việt thích chen lấn chứ không có văn hóa xếp hàng”. Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.
 
 
Trong kinh doanh cũng vậy. Nhiều doanh nghiệp không chịu xếp hàng mà cứ “chen lấn” nhờ mối quan hệ và đồng tiền. Nạn chạy chỗ học, chạy bằng, chạy việc làm, chạy chức, chạy quyền, chạy án… cũng bắt đầu từ đó. Xã hội không hỗn loạn, đảo điên mới lạ.
Tư tưởng ăn thua cay cú từ việc nhỏ tới chuyện lớn hình như là nét tính cách chủ đạo của người Việt? Bắt đầu từ tấm bé trong mỗi gia đình, ra láng giềng rồi đến trường học và ngoài xã hội, đều không muốn xếp hàng.
 Lạ là những tật xấu này chỉ có dịp thi thố trong nước. Ra nước ngoài, người Việt cũng lịch lãm, biết xếp hàng và ứng xử tương đối, chứ không tệ hại như ở nhà.
Tôi học đại học Luật Khoa Sài Gòn trước 1975. Hội trường lớn, mấy ngàn sinh viên, đa phần đi xe đạp và xe buýt. Bãi xe không cần người giữ. Các nhóm cử người thay phiên nhau đi sớm giữ chỗ. Chỉ cần bỏ cuốn tập lên ghế là có chỗ cho người sau. Tất cả sinh viên đều tôn trọng những qui định bất thành văn của giới trí thức tương lai.
 
"Văn hóa" xếp hàng của nhiều người Việt hiện nay khiến không ít người nước ngoài khi đến Việt Nam phải lắc đầu ngao ngán. Ảnh minh họa.
Bàn về văn hóa xếp hàng, nhiều người thường đổ lỗi do dân trí và ý thức cá nhân. Nói vậy chỉ đúng 1/3. Phần còn lại là trách nhiệm của các nhà quản lý. Văn hóa xếp hàng là ISO năng lực quản lý xã hội. Không thể kết luận người nước ngoài tốt hơn nên họ trật tự hơn. Cái chính là xã hội thông qua quản lý các cấp tạo điều kiện cho người dân xếp hàng và buộc họ phải xếp hàng.
Ban đầu là hành chính, nâng dần lên tự giác và trở thành văn hóa ứng xử và bắt đầu từ giáo dục gia đình. Số người Việt kém ý thức và văn hóa lùn không nhiều. Nhưng do quản lý lơ là, thậm chí tiếp tay và thiếu gương mẫu nên cái xấu cứ sinh sôi. Nhiều người tốt bị lôi kéo, thành dạng lưng chừng, ba phải, a dua và thế là cá biệt trở thành phổ biến.
 Muốn phục hồi lại văn hóa xếp hàng của người Việt không khó. Đầu tiên là thay đổi tư duy quản lý. Lãnh đạo càng cao, càng phải gương mẫu xếp hàng từ việc nhỏ nhất. Lãnh đạo không thể đứng trên pháp luật và ngoài cuộc sống. Xã hội nào cũng vậy “Thượng bất chính” thì “Hạ tắc loạn” là đương nhiên.
Nhiệm vụ của nhà quản lý các cấp là phải tạo cho công dân chỗ xếp hàng. Có thể dùng dây thừng để cơ động. Hoặc dùng vạch vôi giới hạn. Chuyên nghiệp hơn thì dùng thanh nhôm.
Chỗ nào đám đông có nhu cầu, chỗ đó phải có chỗ xếp hàng. Ban đầu thì tăng cường thêm người nhắc nhở. Ai chen lấn, vượt rào thì bị cảnh cáo và phải trở lại vị trí sau cùng. Thậm chí xử phạt theo qui định.
Nếu quyết tâm, làm đồng bộ, chỉ cần 1 năm là thay đổi thực trạng, phục hồi được nét đẹp văn hóa xếp hàng của người Việt. 
Theo Bizlive

  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Chị em cứ mãi chìm đắm trong ngôn tình với những soái ca muôn đời không có thực, đơn giản chỉ vì đàn ông ở ngoài đời mười anh may ra được một anh có dáng dấp soái. Cho đến khi Phillip Nguyễn xuất hiện.
Các nhà nghiên cứu đã phân tích thông tin từ một trang web hẹn hò dành cho người trưởng thành và phát hiện tỉ lệ đàn ông ở lứa tuổi 29, 39, 49, 59 có nguy cơ phản bội cao hơn lứa tuổi khác.
Dù có trăm điều không muốn, vạn điều không ưa, cũng vẫn hãy nhớ lấy những điều này để điềm tĩnh, ung dung trong đời.
Có cho có nhận, cuộc đời chẳng cho ai không thứ gì, muốn trưởng thành thì chắc chắn phải vấp ngã, phải trải qua đau khổ. Nhưng không phải ai cũng biết cách vượt qua và trở thành một người lớn đúng nghĩa.
“Cuộc sống giống như một chuyến tàu lượn, sẽ có lúc lên và lúc xuống. Nhưng chỉ có bạn mới có thể lựa chọn giữa việc sợ hãi hay tận hưởng chuyến đi”
Thành công nào cũng đáng được ghi nhớ, nhưng thành công đứng lên từ những giọt mồ hôi nước mắt của thất bại thì còn đáng quý hơn nhiều!
Chẳng có gì “thâm cay” bằng miệng lưỡi đàn bà khi họ nói về nhau. Không hiểu tự bao giờ, thói đố kỵ lại ăn sâu bén rễ vào tâm thức của nhiều phụ nữ đến như vậy. Có mất mát gì đâu mà sao phụ nữ lại không đứng cùng một phe?
Phụ nữ đẹp bây giờ nhiều lắm, nhưng phụ nữ biết sống lành mạnh, nghĩ tích cực thì đếm trên đầu ngón tay. Đã đến lúc xin 500 cảm hứng từ những chị em vừa đẹp vừa khỏe xung quanh mình để sẵn sàng sống lành nghĩ mạnh, yêu đời thiết tha.
Tình yêu của ba mẹ cứ thế xuất hiện thật tự nhiên, giản dị qua từng khung hình đầy ắp yêu thương của cậu con trai.
Cô Hà Thanh - bà mẹ chồng tâm lý tốt bụng đến từ Hà Nội đang là nhân vật gây bão nhất hôm nay vì những chia sẻ bổ ích về chuyện nấu cơm cưng chiều con dâu.
Nếu không phải gọi điện, nhắn tin, thì giới trẻ cũng có hàng tá lý do để không rời mắt khỏi smartphone: check comment trên Facebook, Insta, chỉnh ảnh, nghĩ caption cho ảnh...
Sophia Gray luôn muốn có được nhiều người theo dõi trên Instagram và có nhiều hợp đồng quảng cáo. Tuy nhiên, khi nhận ra mọi thứ thật vô nghĩa, cô nàng đã quyết định sẽ không đi theo thói quen đó nữa, dù phải đánh đổi rất nhiều người hâm mộ.
Người hướng ngoại được nhắc đến như là những người năng động, tự tin - cởi mở và luôn biết tìm niềm vui chốn đông người. Vì thế người hướng ngoại khó tránh khỏi bứt rứt những lúc “ăn không ngồi rồi”, những tình huống một đối một, khó vượt qua thất bại
Việc mâu thuẫn giữa quan điểm phụ nữ cần đi làm hay ở nhà quán xuyến gia đình đã khiến nhiều phụ nữ Mỹ nghĩ tới chuyện ly hôn để giải tỏa bản thân.
Chẳng cần phải giảm cân để có được thân hình người mẫu, cô nàng 90kg vẫn khiến cho bạn trai say như điếu đổ.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Sản phẩm collab lần này giữa Nikci Minaj và M.A.C hứa hẹn sẽ "cháy hàng" trong thời gian sớm nhất.
Cái tên Đông Nhi thật sự nóng lên từng giây sau màn xuất hiện đầy tự tin tại "Asia Song Festival 2017".
Tình trạng mê man hay thường xuyên ngủ mê cũng có thể là do những thói quen bạn làm ngay trước khi đi ngủ đó.
Không chỉ khiến người ta đắm chìm bằng âm nhạc, Zico còn biết cách hút fan bằng phong cách ăn mặc màu mè nhưng vẫn cực kỳ cá tính.
Khuôn mặt tròn tròn, đôi mắt lúc nào cũng cong cong và nụ cười ngọt ngào luôn nở trên môi chính là những điều khiến cô bạn Hàn Quốc này cực kì được yêu mến.
Hình ảnh mới của Mariah Carey khiến dân tình phải "mệt mắt" vì thân hình thừa mỡ trong bộ váy bó chặt.
Chị em cứ mãi chìm đắm trong ngôn tình với những soái ca muôn đời không có thực, đơn giản chỉ vì đàn ông ở ngoài đời mười anh may ra được một anh có dáng dấp soái. Cho đến khi Phillip Nguyễn xuất hiện.
Không riêng "ma mới" Stadium Merch x H&M khiến dân tình hăng say nhuộm vàng phố xá mà hàng loạt thương hiệu "cây nhà lá vườn", váy áo chị em đã chính thức vào cuộc.
Quá trình vượt khó, nỗ lực để trở nên khỏe mạnh và xinh đẹp khiến ai cũng sẽ phải thán phục cô gái này.
Đây chính là những gương mặt chàng trai xứ "chùa Vàng" hot nhất trong thời gian qua.
Cả Tâm Tít và Maya đều có lịch sử tình ái chẳng kém cạnh ai.
Các tư thế yoga như tư thế tam giác, cây cầu... có khả năng gia tăng độ dẻo dai cho cơ sàn chậu không kém gì những bài tập Kegel.
Cùng xem các em "người mẫu mèo" trổ tài cosplay Taylor Swift và bình chọn khoản váy áo xúng xính thôi nào!
Huỳnh Hiểu Minh vốn được biết đến vì sự phóng khoáng và chịu chơi của mình, và lần này, anh khiến dàn nhân viên của mình vui "lên tận mây xanh" vì hành động quá tâm lý.
Hà Hồ vui vẻ tận hưởng chuyến lưu diễn tại Mỹ với sự tháp tùng của tình mới Kim Lý mặc Chu Đăng Khoa, Maya lẫn Cường Đô La, Đàm Thu Trang "lũng đoạn" showbiz ngày chủ nhật.