Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

 
Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.

 Cách đây gần chục năm, công ty MFC (Music Fan Company) đưa các nghệ sĩ Việt Nam diễn kịch nói ở New York. Cả nhóm ghé trạm nghỉ dọc đường, có siêu thị nhỏ.

 
Tôi và một người bạn Việt kiều vào mua ít đồ ăn. Khi bạn trả tiền, tôi chồm lên xem để còn biết cách thanh toán, liền được nhân viên thu ngân nhắc “Giữ trật tự, đứng đúng vị trí” dù trong hàng chỉ có 2 người. Hơi quê nhưng cảm nhận cái trật tự nghiêm túc của xứ người.
 
Tháng trước, đi nước ngoài. Đang xếp hàng dài làm thủ tục xuất cảnh thì một nhân viên biên phòng đưa cả nhóm người nhà chen vào đầu hàng, tự nhiên như “chuyện thường ngày ở huyện”. Không một lời xin phép hoặc giải thích.
Mọi người im lặng trong nhịn nhục, có lẽ vì quá quen mấy cảnh này. Bực quá, tôi nói trỏng “Bên Mỹ, tổng thống cũng phải xếp hàng”. Nhóm người nhà ưu tiên giả điếc, còn những người khác cười nhếch mép, nhìn tôi như sinh vật lạ.
Tôi nhớ, thời bao cấp, người Việt cũng biết xếp hàng. Ra Hà Nội sau năm 1975, tôi rất nể sự chịu đựng của dân Tràng An. Cái gì cũng xếp hàng. Từ việc mua hộp diêm, gói tăm đến bó rau muống và cả đi vệ sinh cho đến những việc lớn hơn.
Dân Nam bộ chỉ chịu xếp hàng khi những thứ đó bên ngoài không có. Ngược lại, thà mua đắt hơn chứ ít chịu xếp hàng. Chỉ có cảnh chen lấn khi mua vé tàu xe hoặc mua vé xem phim.
 
 Xa rồi cái thời bao cấp, người dân đều tự giác xếp hàng.
 
Khi đất nước đổi mới, kinh tế phát triển, chuyện xếp hàng thời bao cấp lùi vào quá khứ. Việc xếp hàng bây giờ không phải vì thiếu, vì nghèo như xưa mà do đám đông cùng có nhu cầu trong thời điểm nhất định. Lúc đó phải xếp hàng thì mới giải quyết công bằng và hợp lý mọi việc. Bằng không sẽ ùn tắc, hỗn loạn và phát sinh nhiều vấn nạn.
 Vì không biết xếp hàng, ai cũng muốn giành đường nên mới xảy ra kẹt xe thường xuyên. Thiên hạ kẹt xe vì quá đông và trước sau cũng tự giải tỏa. Người Việt tự tạo ra kẹt xe do chen lấn và không có cảnh sát giao thông thì vô phương.
Chuyện xếp hàng là thước đo ý thức công dân và văn hóa ứng xử của các nước. Một số người nước ngoài khi đến Việt Nam đã lắc đầu ngao ngán và khẳng định “Người Việt thích chen lấn chứ không có văn hóa xếp hàng”. Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.
 
 
Trong kinh doanh cũng vậy. Nhiều doanh nghiệp không chịu xếp hàng mà cứ “chen lấn” nhờ mối quan hệ và đồng tiền. Nạn chạy chỗ học, chạy bằng, chạy việc làm, chạy chức, chạy quyền, chạy án… cũng bắt đầu từ đó. Xã hội không hỗn loạn, đảo điên mới lạ.
Tư tưởng ăn thua cay cú từ việc nhỏ tới chuyện lớn hình như là nét tính cách chủ đạo của người Việt? Bắt đầu từ tấm bé trong mỗi gia đình, ra láng giềng rồi đến trường học và ngoài xã hội, đều không muốn xếp hàng.
 Lạ là những tật xấu này chỉ có dịp thi thố trong nước. Ra nước ngoài, người Việt cũng lịch lãm, biết xếp hàng và ứng xử tương đối, chứ không tệ hại như ở nhà.
Tôi học đại học Luật Khoa Sài Gòn trước 1975. Hội trường lớn, mấy ngàn sinh viên, đa phần đi xe đạp và xe buýt. Bãi xe không cần người giữ. Các nhóm cử người thay phiên nhau đi sớm giữ chỗ. Chỉ cần bỏ cuốn tập lên ghế là có chỗ cho người sau. Tất cả sinh viên đều tôn trọng những qui định bất thành văn của giới trí thức tương lai.
 
"Văn hóa" xếp hàng của nhiều người Việt hiện nay khiến không ít người nước ngoài khi đến Việt Nam phải lắc đầu ngao ngán. Ảnh minh họa.
Bàn về văn hóa xếp hàng, nhiều người thường đổ lỗi do dân trí và ý thức cá nhân. Nói vậy chỉ đúng 1/3. Phần còn lại là trách nhiệm của các nhà quản lý. Văn hóa xếp hàng là ISO năng lực quản lý xã hội. Không thể kết luận người nước ngoài tốt hơn nên họ trật tự hơn. Cái chính là xã hội thông qua quản lý các cấp tạo điều kiện cho người dân xếp hàng và buộc họ phải xếp hàng.
Ban đầu là hành chính, nâng dần lên tự giác và trở thành văn hóa ứng xử và bắt đầu từ giáo dục gia đình. Số người Việt kém ý thức và văn hóa lùn không nhiều. Nhưng do quản lý lơ là, thậm chí tiếp tay và thiếu gương mẫu nên cái xấu cứ sinh sôi. Nhiều người tốt bị lôi kéo, thành dạng lưng chừng, ba phải, a dua và thế là cá biệt trở thành phổ biến.
 Muốn phục hồi lại văn hóa xếp hàng của người Việt không khó. Đầu tiên là thay đổi tư duy quản lý. Lãnh đạo càng cao, càng phải gương mẫu xếp hàng từ việc nhỏ nhất. Lãnh đạo không thể đứng trên pháp luật và ngoài cuộc sống. Xã hội nào cũng vậy “Thượng bất chính” thì “Hạ tắc loạn” là đương nhiên.
Nhiệm vụ của nhà quản lý các cấp là phải tạo cho công dân chỗ xếp hàng. Có thể dùng dây thừng để cơ động. Hoặc dùng vạch vôi giới hạn. Chuyên nghiệp hơn thì dùng thanh nhôm.
Chỗ nào đám đông có nhu cầu, chỗ đó phải có chỗ xếp hàng. Ban đầu thì tăng cường thêm người nhắc nhở. Ai chen lấn, vượt rào thì bị cảnh cáo và phải trở lại vị trí sau cùng. Thậm chí xử phạt theo qui định.
Nếu quyết tâm, làm đồng bộ, chỉ cần 1 năm là thay đổi thực trạng, phục hồi được nét đẹp văn hóa xếp hàng của người Việt. 
Theo Bizlive

  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Ngoài sự nghiệp chính trị nổi bật, Emmanuel Macron còn khiến cả thế giới chú ý vì chuyện tình đặc biệt với người bạn đời hơn ông tới 24 tuổi, cũng chính là cô giáo thời trung học.
Đột ngột phát hiện mình mắc ung thư giai đoạn cuối ở độ tuổi còn rất trẻ, Thủy Trương không tuyệt vọng mà muốn tận dụng mọi cơ hội có thể để khởi chạy những dự án đóng góp cho cộng đồng bệnh nhân ung thư.
Quan hệ rộng cũng tốt nhưng những mối quan hệ chỉ làm ta mệt mỏi thì nên giải tán bớt để còn tập trung cho những mối quan hệ xứng đáng hơn chị em ạ.
Khó khăn trong việc chọn ảnh Facebook? Đó là bệnh chung của rất nhiều người, và đây chính là bí quyết.
Phát hiện mình bị lừa dối, cô gái, người đang du học Mỹ, quyết định tha thứ cho bạn trai. Tất cả sự chịu đựng của cô cũng chỉ là để chờ đến lúc được nói thẳng mặt người yêu câu: "Anh lừa dối em một lần nghĩa là mãi mãi anh đánh mất em".
VSCO Cam hay Instagram đã là quá khứ rồi, muốn ảnh đẹp và độc phải tìm hiểu ngay những công cụ chỉnh sửa này!
Vẻ đẹp đích thực chưa bao giờ nằm ở vẻ bên ngoài, điều này được thể hiện ở bản chất tốt đẹp của con người.
Sẽ chẳng có ai muốn bản thân mình rơi vào những hoàn cảnh xấu, tuy nhiên, nếu chẳng may gặp phải thì những chiêu tự vệ này có thể sẽ giúp bạn tự cứu mình đấy!
Có ngày valentine cho người yêu nhau là được rồi, hà cớ làm sao còn phải sinh ra ngày valentine cho hội người ế ẩm neo đơn?
Ai cũng thời thanh xuân, ai cũng có những khoảng thời gian tưởng chừng dài vô hạn, thế nhưng tuổi trẻ trôi qua nhanh lắm, hãy tận dụng khoảng thời gian còn có để thực hiện những điều sẽ giúp bạn không nuối tiếc sau này.
Để sống hạnh phúc, vui vẻ không hề khó, quan trọng là bạn có nhận ra vì sao bao lâu nay, bạn không hài lòng với cuộc sống mà mình đang có không?
Những hướng dẫn này sẽ góp phần giúp bạn phân biệt các loại rượu một cách dễ dàng nhất.
Bạn có phải là mẫu người may mắn dễ dàng gặp được quý nhân? Nếu có những nốt ruồi như thế này thì chúc mừng bạn.
May mắn không phải là một điều gì đó quá xa xỉ, và may mắn sẽ luôn mở lòng với những ai đón nhận chúng thành tâm nhất. Đặc biệt là 4 con giáp này, sẽ được may mắn tìm đến với điều kiện vô cùng đơn giản, dường như là đó là phúc phần mà họ vốn có.
Dù gặp phải chuyện buồn phiền, dù người ta không yêu mình, dù người ta bỏ mình mà đi xa thì cũng đừng làm khó bản thân.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Họ tận dụng bất kỳ những ngóc ngách nào trên đường để cho ra bức hình thật cool, các công thức an toàn đã tạm xa thay vào đó chẳng còn một quy tắc nào trong cách mix&match nữa.
Việc chi đến gần 70 triệu đồng/ngày để làm tóc, một lần trang điểm 'đắp' 40 sản phẩm khác nhau lên mặt... không phải là điều lạ lẫm với các sao.
Nữ diễn viên gợi cảm của Thái Lan khiến khán giả tò mò về cuộc sống vương giả của mình.
Lật lại những hình ảnh thuở "xưa xửa xừa xưa" của Angela Baby, chắc chắn ai cũng phải bất ngờ trước hành trình nhan sắc "ảo diệu" của cô nàng.
Cara Delevingne hy sinh nhan sắc xinh đẹp vì nghệ thuật trong những hình ảnh mới nhất.
Thiếu tình dục lâu ngày, cơ thể bạn sẽ bắt đầu “biểu tình” bằng hàng loạt những dấu hiệu báo động.
Dù về Việt Nam hơn nửa năm nay nhưng đây là lần đầu tiên siêu xe đắt nhất Việt Nam thuộc sở hữu của Minh Nhựa "xuất đầu lộ diện".
Người mẫu kiêm vũ công người Nga Ksenia Samoilenko sở hữu vóc dáng vô cùng sexy.
Không dùng quá nhiều phụ kiện cầu kỳ hay mix nhiều layer rối mắt nhưng những fashionista nổi tiếng châu Á vẫn thành công tạo nên những set đồ cực tươi trẻ mà không kém phần duyên dáng.
Ba đêm khai trương tại The Opera House sẽ ngập tràn âm thanh Deep/Bass House của ba anh tài mới trong làng nhạc điện tử đó là Bhaskar, Sevenn, Volac.
Cô nàng này đích thực là "bạn gái nhà người ta" trong mơ rồi! Đó là Trần Phương Lan, cô bạn sinh năm 1997 và hiện tại đang sống ở Hưng Yên.
Một khái niệm mới về một làn da trắng sáng hoàn hảo: Làn da kim cương
Ngôi sao truyền hình thực tế Mỹ tự tin phô diễn hình thể khi cùng chị gái đi biển.
Elon Musk đang sở hữu khối tài sản 12 tỷ USD, thần đồng trong lĩnh vực công nghệ nhưng cũng là người đàn ông si tình.
Người ta đi nước ngoài mua được vài đồng tiền về cho bạn bè là giỏi lắm rồi; còn tới Somaliland, cứ cầm cả bó tiền về phát cho người thân người quen rồi cho cả hàng xóm cũng không hết!