Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn

Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn

Pistol
 
Khu vực vòng xoay Dân Chủ (quận 10 và 3) từng là nơi chôn 1.831 người già, trẻ bị vua Minh Mạng ra lệnh xử tử trong cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi 180 năm trước.
Ngã sáu Công trường Dân Chủ, đường 3/2, Cách Mạng Tháng 8 là khu vực sầm uất tại TP HCM với nhà cao tầng san sát, xe cộ tấp nập. Nhưng ít người biết trước đây nó từng là nghĩa địa lớn nhất Sài Gòn với tên gọi "đồng mồ mả". Đây cũng là vị trí được cho là có ngôi mộ tập thể (Mả Ngụy) gần 2.000 người già, trẻ, trai, gái bị xử tử vì tội phản nghịch trong cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi (1833-1835) dưới thời vua Minh Mạng.
 
Mả Ngụy hay Mả Biền Tru vốn nằm trong vùng đất khá rộng gọi là Đồng Tập Trận - nơi tập trận và diễu binh của nhà Nguyễn (về sau người Pháp đặt tên là Đồng Mồ Mả) ở Gia Định thành ngày xưa. Nhiều câu chuyện ly kỳ, rùng rợn được người xưa đồn đại qua nhiều thế hệ cũng xuất phát từ Mả Ngụy.
 
Về sự biến Lê Văn Khôi, sử gia Trần Trọng Kim trong cuốn Việt Nam sử lược ghi, khi Tổng trấn thành Gia Định Lê Văn Duyệt vừa mất (năm 1832), quan Bố chính có tiếng tham ác là Bạch Xuân Nguyên xưng phụng mật chỉ truy xét và soi mói đời riêng của ông Duyệt (1833), rồi ra lệnh bắt giam con nuôi của ông là Lê Văn Khôi.
 
Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn
Bản đồ người Pháp vẽ năm 1878, Sài Gòn tập trung chủ yếu hai bên đường Impériale (nay là Hai Bà Trưng) về phía rạch Thị Nghè và từ đường Chasseloup Laubat (nay là Nguyễn Thị Minh Khai) về hướng sông Sài Gòn và rạch Bến Nghé. Phía còn lại của hai con đường này là ranh giới của một khu vực rộng lớn gần như không có người ở, được họ đặt tên là Đồng Mả Mồ (Đồng Tập Trận).
 
Ông Khôi sau đó vượt ngục, tập hợp lực lượng trả thù. Ngày 18/5/1833, ông cùng thuộc hạ vào dinh quan Bố, giết cả nhà Bạch Xuân Nguyên. Gặp quan tổng đốc là Nguyễn Văn Quế đem người đến cứu, nhóm này cũng giết nốt. 
 
Sẵn đà, Lê Văn Khôi chiếm luôn thành Phiên An (Thành Bát Quái), tự xưng là Đại Nguyên Soái rồi phong quan tước cho các thuộc hạ như một triều đình riêng. Khôi cũng đánh chiếm các tỉnh lân cận. Bị bất ngờ, nên các tỉnh khác nhanh chóng thua trận. Chỉ trong một tháng quân của Khôi đã chiếm được cả 6 tỉnh Nam kỳ lúc đó.
 
Để bắt Khôi và đám người dưới trướng, triều đình Huế cho hàng chục nghìn quân thủy, bộ vào Nam, bao vây chặt thành Phiên An (do Tả quân Lê Văn Duyệt xây xong năm 1830). Thành xây bằng đá ong, cao và rộng, hào sâu, ở trong thành lại có đủ cả lương thực khí giới nên quan quân đánh thành lần nào cũng bị chết nhiều người, mà không lấy được.
 
Tháng Chạp năm ấy, Khôi chết vì bệnh phù thủng, con trai là Lê Văn Câu mới 8 tuổi lên thay cha cầm cự. Tuy nhiên, phải vất vả mãi đến 2 năm sau, khi người của Khôi đều đã mệt mỏi, quân triều đình mới hạ được thành và vào bắt giết tất cả 1.831 người, đem chôn vào một chỗ. Sau gọi là Mả Ngụy (giặc, phản loạn) hay Mã Biền Tru. Sáu người cầm đầu thì bị đóng cũi đem về Kinh thành Huế trị tội (án tùng xẻo), trong đó có con trai Lê Văn Khôi.
 
Sự biến Lê Văn Khôi với kết cục gần 2.000 người bị xử tử (trong khi dân số Sài Gòn lúc bấy giờ còn ít ỏi), chôn cùng một chỗ đã gây kinh hãi cho người dân thành Gia Định suốt một thời gian dài. Khu vực Đồng Tập Trận thường được nhắc lại như một vùng đất của oan hồn, không ai dám bén mảng, dần trở thành một vùng rừng cây rậm rạp rộng lớn giữa trung tâm Gia Định.
 
Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn
Một phần nhỏ của Đồng Mồ Mả được người Pháp chụp lại.
 
Dân Sài Gòn thời bấy giờ mỗi khi cúng cô hồn thường làm bánh màu xanh, đỏ dành cho "đầu lĩnh" Lê Văn Câu mới tròn 8 tuổi và trẻ con bị chết oan bởi binh biến Phiên An. Đến tận ngày nay nhiều người già vẫn còn truyền miệng mấy câu thơ về sự biến này. "Chiều giông Mả Ngụy cũng giông/ Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây/ Sống thời gươm bén cầm tay/ Chết thời một sợi lông mày cũng buông/ Thương thay Mả Ngụy mưa tuôn...".
 
Nguyên nhân là mỗi khi trời chạng vạng, lập lờ giữa ánh sáng và bóng tối, do có nhiều cây cối rậm rạp, hoang vu nên cả khu vực Mả Ngụy mờ đục như bị phủ một lớp sương. Người xưa đồn đại đó là vong hồn của gần 2.000 người bị chôn tập thể, bắt đầu trồi lên để sống phần của người cõi âm. 
 
Trong cuốn Địa lý lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh in trong Địa chí văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh (Tập 1, phần lịch sử), Mả Ngụy được nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu xác định khoảng gần Mô Súng, tức Ngã sáu Công trường Dân Chủ ngày nay.
 
Ngoài ra, còn một số ý kiến khác về vị trí Mả Ngụy được học giả Vương Hồng Sển dẫn lại trong cuốn Sài Gòn năm xưa. Như ý kiến của ông Lê Văn Phát trong quyển Khảo về Tả quân Lê Văn Duyệt (xuất bản năm 1924 tại Sài Gòn) cho biết Mả Ngụy ở gần trường đua ngựa cũ, thuộc làng Chí Hòa, tại góc đường Thuận Kiều (nay là Cách Mạng Tháng Tám) và Général Lizé (nay là đường Điện Biên Phủ).
 
Ngoài ra, theo nhận định của ông Đặng Văn Ký cũng được học giả Vương Hồng Sển dẫn lại, Mả Ngụy ở khoảng bệnh viện Bình Dân (thuộc quận 3), từ đường Lê Văn Duyệt (nay là Cách Mạng Tháng Tám) vào Chợ Lớn (thuộc quận 5) nằm phía tay phải đường Điện Biên Phủ ngày nay, tức phía đối diện với bệnh viện.
 
Dù còn nhiều ý kiến khác nhau về vị trí, song nhìn chung Mả Ngụy cũng chỉ quanh quẩn ở khu vực Ngã Sáu Công trường Dân Chủ - giới hạn bởi 3 con đường Cách Mạng Tháng 8, 3 tháng 2 và Điện Biên Phủ.
 
Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn
Vòng xoay Dân Chủ ngày nay là giao lộ của các tuyến đường Võ Thị Sáu - Lý Chính Thắng - 3/2 - Cách Mạng Tháng Tám - Nguyễn Phúc Nguyên - Nguyễn Thượng Hiền. Ảnh: VOV giao thông
 
Trong khi đó, theo nhà văn Sơn Nam - Ông già Nam Bộ - tên gọi Mả Nguỵ có thể do buổi đầu dân còn sợ vua Minh Mạng. Nhưng lịch sử đã qua hơn 150 năm, người chết rồi thì ai cũng như ai, xoá bỏ đi những bất đồng, tranh chấp. Về sau, không ai còn gọi "Mả Nguỵ" nữa mà gọi là Đồng Mả Lạng, theo nghĩa mất dấu vết vì thời gian. Xưa kia, người Pháp gọi "cánh đồng mồ mả" vì có quá nhiều mồ mả (Plaise Des Tombean).
 
Cũng theo cố nhà văn, trên đường Cao Thắng (quận 10), dân địa phương tự phát đề cao một ngôi đình làng (không được sắc phong) nhằm mục đích hương khói, thờ cúng những người chết đã dám đứng vào hàng ngũ của Lê Văn Khôi. Ngày xưa, các vị đó rơi vào hoàn cảnh khó xử đã chết, không bia mộ, mồ mả tập thể bị san bằng, vị trí không rõ ràng, thân nhân thời ấy cũng chẳng biết nơi đâu mà tìm.
 
Vì vậy, ngôi đình này có thể được xây để thờ những người chết vì tham gia dưới trướng Lê Văn Khôi, nên việc cúng tế cũng khá long trọng, trống chiêng vang rền. Tuy đất đai chật hẹp, những đồng bào lân cận vẫn chừa ra một khoảng đất khá rộng, giữ thể diện xứng đáng với ngôi đình. Bản chất tốt đẹp của người Việt Nam khi đã yêu kính lẫn nhau thì không bao giờ thắc mắc những điều vụn vặt.
 
Cho tới hôm nay, vẫn chưa có bằng chứng nào chắc chắn để có thể xác định vị trí chính xác của Mã Ngụy. Nhưng qua nhiều tư liệu lịch sử, nhận định của các nhà nghiên cứu có thể khẳng định dưới nền những khu phố đông đúc tại khu vực vòng xoay Dân Chủ ngày nay. Và Mả Ngụy vẫn còn là một huyền thoại không mấy thơ mộng, trường tồn với dòng lịch sử của vùng đất Sài Gòn.
 
theo Trung Sơn (vnexpress)

  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Các cô gái trẻ mời chào dịch vụ làm bạn của mình trên mạng xã hội và nhận được không ít đề nghị mua dâm của khách.
Nhìn những hình ảnh kinh hoàng trong xưởng sản xuất mỹ phẩm nhái dưới đây, có lẽ nhiều người sẽ không dám tin tưởng hoàn toàn vào các thể loại "hàng xách tay", "hàng ngoại nhập" mà mình từng một thời mê mệt nữa.
2 thanh niên tại Thượng Hải đã hack ứng dụng mua giày của adidas và mua thành công 80 đôi adidas Yeezy 350 V2 khiến nhiều tín đồ sneaker không khỏi bức xúc.
Vào cuối tuần trước, đám cưới cổ tích của Victoria Swarovski, cô nàng thừa kế xinh đẹp của đế chế pha lê số 1 thế giới Swarovski, đã diễn ra vô cùng hoành tráng và xa hoa tại khu vực cảng Triest, Ý.
Đúng là cái quái gì cũng có thể xảy ra được khi nhắc tới cái tên thương hiệu của những chiếc túi "như hàng chợ" Balenciaga.
Người chị chồng Stephanie Nguyễn của Tăng Thanh Hà có cuộc sống sang chảnh và hạnh phúc viên mãn bên người chồng điển trai.
Dù nách là vùng da rất nhạy cảm nhưng điều này cũng không thể ngăn cản được tình yêu của giới trẻ với nghệ thuật xăm hình.
Bạn vẫn luôn xuýt xoa trước độ chịu chơi của hội con nhà giàu thế giới? Vậy thì, cuộc sống của hội bố mẹ giàu sẽ càng khiến bạn thực sự choáng ngợp hơn nữa.
Được thành lập và trở nên nổi tiếng suốt 4 năm nay, tài khoản “Hội con nhà giàu Instagram” vẫn hoạt động sôi nổi theo đúng tên gọi của nó: thường xuyên đăng tải những bức ảnh về cuộc sống xa hoa.
Những tưởng cô nàng Thái Lan răng hô, mặt kém xinh này đã đầu tư “đập mặt đi xây lại” để có thể biến thành hot girl xinh đẹp nhưng đằng sau đó lại là một sự thật bất ngờ mà ít ai biết đến.
Theo điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ, vị tỷ phú này đã dùng tiền công mua quà tặng nhiều chân dài và quan chức nổi tiếng.
Tại thành phố giàu có bậc nhất thế giới, ăn xin ngày đi xin tiền, tối về khách sạn ngủ.
Nhiều bạn trẻ đọc xong loạt điều kiện oái oăm trên phải thốt lên rằng: "Thôi thà ở với ba mẹ luôn cho rồi, lấy vợ khổ lắm!".
Sở hữu nhan sắc ngọt ngào và thân hình bốc lửa, ít ai nghĩ rằng, người mẫu Nhật Bản Morishita Yuri sẽ chủ động cầu hôn bạn trai.
Chúng ta vẫn thường giấu biệt các loại ảnh thẻ, ảnh chứng minh đi vì nó dìm hàng chủ nhân không thương tiếc. Nhưng các mỹ nhân K-Biz thì sẵn sàng chấp hết mọi loại ảnh thẻ, vì nhìn họ vẫn xinh đẹp rạng ngời như thường.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Nếu đang hò hẹn cùng một cô nàng Alpha Female, bạn hẳn là một người đàn ông may mắn!
Victoria Beckham của hiện tại không còn mắc những lỗi thời trang ngớ ngẩn như mười mấy năm về trước!
Mới chỉ vài tháng trước, Rosanna Arkle chia sẻ với báo chí rằng mình có thể kiếm tới 70 triệu cho mỗi bài viết trên Instagram.
Thân hình của dàn thí sinh Hoa hậu Chuyển giới Thái Lan khiến cô gái nào cũng phải ghen tị!
Các cô gái trẻ mời chào dịch vụ làm bạn của mình trên mạng xã hội và nhận được không ít đề nghị mua dâm của khách.
Các cô gái đều có vẻ đẹp nữ tính, cá tính với mũi cao, mắt sáng xinh như hoa hậu.
Mùa hè này, đâu là đôi sneaker đang trực chờ "bùng cháy" giữa cộng đồng các bạn trẻ mê ăn diện? Câu trả lời chính là Nike Cortez.
Có một ông bố là tín đồ của thời trang đường phố, em bé chưa đầy hai tháng tuổi đã được mặc những item của Supreme rồi Champion,v.v...
Váy áo thông thoáng, đồ gọn nhẹ cơ bản được các sao trưng dụng khoe dáng xinh tươi.
Giữa những nghi vấn rạn nứt tình cảm với Decao, Châu Bùi đã lên tiếng xác nhận cả hai đã chia tay.
Tuy không cùng huyết thống nhưng thật bất ngờ, không ít sao Việt lại sở hữu gương mặt giống nhau như anh chị em.
Rất khó lòng có thể điểm mặt gọi tên, bóc giá tất cả những đôi giày có trong tủ đồ của Minh Tú.
Ngắm gương mặt ngây thơ, thân hình khêu gợi của 5 chân dài đang gây chú ý ở Indonesia.
Cùng chiêm ngưỡng vẻ đẹp khiến ai cũng xao xuyến lòng của mỹ nữ xứ bạch dương Christina Lova.
Bộ sưu tập Menswear Xuân Hè 2018 của Thom Browne đang là một dấu hỏi lớn trong làng mốt hiện tại.