Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn

Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn

Pistol
 
Khu vực vòng xoay Dân Chủ (quận 10 và 3) từng là nơi chôn 1.831 người già, trẻ bị vua Minh Mạng ra lệnh xử tử trong cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi 180 năm trước.
Ngã sáu Công trường Dân Chủ, đường 3/2, Cách Mạng Tháng 8 là khu vực sầm uất tại TP HCM với nhà cao tầng san sát, xe cộ tấp nập. Nhưng ít người biết trước đây nó từng là nghĩa địa lớn nhất Sài Gòn với tên gọi "đồng mồ mả". Đây cũng là vị trí được cho là có ngôi mộ tập thể (Mả Ngụy) gần 2.000 người già, trẻ, trai, gái bị xử tử vì tội phản nghịch trong cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi (1833-1835) dưới thời vua Minh Mạng.
 
Mả Ngụy hay Mả Biền Tru vốn nằm trong vùng đất khá rộng gọi là Đồng Tập Trận - nơi tập trận và diễu binh của nhà Nguyễn (về sau người Pháp đặt tên là Đồng Mồ Mả) ở Gia Định thành ngày xưa. Nhiều câu chuyện ly kỳ, rùng rợn được người xưa đồn đại qua nhiều thế hệ cũng xuất phát từ Mả Ngụy.
 
Về sự biến Lê Văn Khôi, sử gia Trần Trọng Kim trong cuốn Việt Nam sử lược ghi, khi Tổng trấn thành Gia Định Lê Văn Duyệt vừa mất (năm 1832), quan Bố chính có tiếng tham ác là Bạch Xuân Nguyên xưng phụng mật chỉ truy xét và soi mói đời riêng của ông Duyệt (1833), rồi ra lệnh bắt giam con nuôi của ông là Lê Văn Khôi.
 
Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn
Bản đồ người Pháp vẽ năm 1878, Sài Gòn tập trung chủ yếu hai bên đường Impériale (nay là Hai Bà Trưng) về phía rạch Thị Nghè và từ đường Chasseloup Laubat (nay là Nguyễn Thị Minh Khai) về hướng sông Sài Gòn và rạch Bến Nghé. Phía còn lại của hai con đường này là ranh giới của một khu vực rộng lớn gần như không có người ở, được họ đặt tên là Đồng Mả Mồ (Đồng Tập Trận).
 
Ông Khôi sau đó vượt ngục, tập hợp lực lượng trả thù. Ngày 18/5/1833, ông cùng thuộc hạ vào dinh quan Bố, giết cả nhà Bạch Xuân Nguyên. Gặp quan tổng đốc là Nguyễn Văn Quế đem người đến cứu, nhóm này cũng giết nốt. 
 
Sẵn đà, Lê Văn Khôi chiếm luôn thành Phiên An (Thành Bát Quái), tự xưng là Đại Nguyên Soái rồi phong quan tước cho các thuộc hạ như một triều đình riêng. Khôi cũng đánh chiếm các tỉnh lân cận. Bị bất ngờ, nên các tỉnh khác nhanh chóng thua trận. Chỉ trong một tháng quân của Khôi đã chiếm được cả 6 tỉnh Nam kỳ lúc đó.
 
Để bắt Khôi và đám người dưới trướng, triều đình Huế cho hàng chục nghìn quân thủy, bộ vào Nam, bao vây chặt thành Phiên An (do Tả quân Lê Văn Duyệt xây xong năm 1830). Thành xây bằng đá ong, cao và rộng, hào sâu, ở trong thành lại có đủ cả lương thực khí giới nên quan quân đánh thành lần nào cũng bị chết nhiều người, mà không lấy được.
 
Tháng Chạp năm ấy, Khôi chết vì bệnh phù thủng, con trai là Lê Văn Câu mới 8 tuổi lên thay cha cầm cự. Tuy nhiên, phải vất vả mãi đến 2 năm sau, khi người của Khôi đều đã mệt mỏi, quân triều đình mới hạ được thành và vào bắt giết tất cả 1.831 người, đem chôn vào một chỗ. Sau gọi là Mả Ngụy (giặc, phản loạn) hay Mã Biền Tru. Sáu người cầm đầu thì bị đóng cũi đem về Kinh thành Huế trị tội (án tùng xẻo), trong đó có con trai Lê Văn Khôi.
 
Sự biến Lê Văn Khôi với kết cục gần 2.000 người bị xử tử (trong khi dân số Sài Gòn lúc bấy giờ còn ít ỏi), chôn cùng một chỗ đã gây kinh hãi cho người dân thành Gia Định suốt một thời gian dài. Khu vực Đồng Tập Trận thường được nhắc lại như một vùng đất của oan hồn, không ai dám bén mảng, dần trở thành một vùng rừng cây rậm rạp rộng lớn giữa trung tâm Gia Định.
 
Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn
Một phần nhỏ của Đồng Mồ Mả được người Pháp chụp lại.
 
Dân Sài Gòn thời bấy giờ mỗi khi cúng cô hồn thường làm bánh màu xanh, đỏ dành cho "đầu lĩnh" Lê Văn Câu mới tròn 8 tuổi và trẻ con bị chết oan bởi binh biến Phiên An. Đến tận ngày nay nhiều người già vẫn còn truyền miệng mấy câu thơ về sự biến này. "Chiều giông Mả Ngụy cũng giông/ Hồn lên lớp lớp bềnh bồng như mây/ Sống thời gươm bén cầm tay/ Chết thời một sợi lông mày cũng buông/ Thương thay Mả Ngụy mưa tuôn...".
 
Nguyên nhân là mỗi khi trời chạng vạng, lập lờ giữa ánh sáng và bóng tối, do có nhiều cây cối rậm rạp, hoang vu nên cả khu vực Mả Ngụy mờ đục như bị phủ một lớp sương. Người xưa đồn đại đó là vong hồn của gần 2.000 người bị chôn tập thể, bắt đầu trồi lên để sống phần của người cõi âm. 
 
Trong cuốn Địa lý lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh in trong Địa chí văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh (Tập 1, phần lịch sử), Mả Ngụy được nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu xác định khoảng gần Mô Súng, tức Ngã sáu Công trường Dân Chủ ngày nay.
 
Ngoài ra, còn một số ý kiến khác về vị trí Mả Ngụy được học giả Vương Hồng Sển dẫn lại trong cuốn Sài Gòn năm xưa. Như ý kiến của ông Lê Văn Phát trong quyển Khảo về Tả quân Lê Văn Duyệt (xuất bản năm 1924 tại Sài Gòn) cho biết Mả Ngụy ở gần trường đua ngựa cũ, thuộc làng Chí Hòa, tại góc đường Thuận Kiều (nay là Cách Mạng Tháng Tám) và Général Lizé (nay là đường Điện Biên Phủ).
 
Ngoài ra, theo nhận định của ông Đặng Văn Ký cũng được học giả Vương Hồng Sển dẫn lại, Mả Ngụy ở khoảng bệnh viện Bình Dân (thuộc quận 3), từ đường Lê Văn Duyệt (nay là Cách Mạng Tháng Tám) vào Chợ Lớn (thuộc quận 5) nằm phía tay phải đường Điện Biên Phủ ngày nay, tức phía đối diện với bệnh viện.
 
Dù còn nhiều ý kiến khác nhau về vị trí, song nhìn chung Mả Ngụy cũng chỉ quanh quẩn ở khu vực Ngã Sáu Công trường Dân Chủ - giới hạn bởi 3 con đường Cách Mạng Tháng 8, 3 tháng 2 và Điện Biên Phủ.
 
Bí ẩn mồ chôn tập thể lớn nhất Sài Gòn
Vòng xoay Dân Chủ ngày nay là giao lộ của các tuyến đường Võ Thị Sáu - Lý Chính Thắng - 3/2 - Cách Mạng Tháng Tám - Nguyễn Phúc Nguyên - Nguyễn Thượng Hiền. Ảnh: VOV giao thông
 
Trong khi đó, theo nhà văn Sơn Nam - Ông già Nam Bộ - tên gọi Mả Nguỵ có thể do buổi đầu dân còn sợ vua Minh Mạng. Nhưng lịch sử đã qua hơn 150 năm, người chết rồi thì ai cũng như ai, xoá bỏ đi những bất đồng, tranh chấp. Về sau, không ai còn gọi "Mả Nguỵ" nữa mà gọi là Đồng Mả Lạng, theo nghĩa mất dấu vết vì thời gian. Xưa kia, người Pháp gọi "cánh đồng mồ mả" vì có quá nhiều mồ mả (Plaise Des Tombean).
 
Cũng theo cố nhà văn, trên đường Cao Thắng (quận 10), dân địa phương tự phát đề cao một ngôi đình làng (không được sắc phong) nhằm mục đích hương khói, thờ cúng những người chết đã dám đứng vào hàng ngũ của Lê Văn Khôi. Ngày xưa, các vị đó rơi vào hoàn cảnh khó xử đã chết, không bia mộ, mồ mả tập thể bị san bằng, vị trí không rõ ràng, thân nhân thời ấy cũng chẳng biết nơi đâu mà tìm.
 
Vì vậy, ngôi đình này có thể được xây để thờ những người chết vì tham gia dưới trướng Lê Văn Khôi, nên việc cúng tế cũng khá long trọng, trống chiêng vang rền. Tuy đất đai chật hẹp, những đồng bào lân cận vẫn chừa ra một khoảng đất khá rộng, giữ thể diện xứng đáng với ngôi đình. Bản chất tốt đẹp của người Việt Nam khi đã yêu kính lẫn nhau thì không bao giờ thắc mắc những điều vụn vặt.
 
Cho tới hôm nay, vẫn chưa có bằng chứng nào chắc chắn để có thể xác định vị trí chính xác của Mã Ngụy. Nhưng qua nhiều tư liệu lịch sử, nhận định của các nhà nghiên cứu có thể khẳng định dưới nền những khu phố đông đúc tại khu vực vòng xoay Dân Chủ ngày nay. Và Mả Ngụy vẫn còn là một huyền thoại không mấy thơ mộng, trường tồn với dòng lịch sử của vùng đất Sài Gòn.
 
theo Trung Sơn (vnexpress)

  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Lại một minh chứng nữa cho cuộc sống xa hoa, giàu có ở các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Xem qua bộ ảnh cô dâu này, ai cũng phải xuýt xoa vì nhân vật chính quá đẹp. Tuy nhiên ngay sau đó, rất nhiều người đã bất ngờ khi được biết cô gái trong ảnh là người chuyển giới.
Chỉ 30 phút make-up thôi, cô gái mà bạn vẫn chê kia đã trở thành thiên nga khiến bao nhiêu người theo đuổi rồi đấy!
Ở Anh, có một ngôi trường được xem là "đào tạo nên quý tộc". Nhưng quý tộc không chỉ có lớp hào nhoáng bên ngoài...
Với ngoại hình trẻ trung, bà ngoại sành điệu này đã thu hút hơn 150 nghìn người theo dõi trên Instagram.
Triệu phú mới nổi Gianluca Vacchi sử dụng phương pháp áp lạnh để chống lão hóa, giữ cho làn da trẻ trung và thân hình rắn chắc dù đã 49 tuổi.
Nếu không biết trước năm sinh của "cô gái" này, chắc chắn bạn sẽ nghĩ đây là một hot girl xinh đẹp tuổi đôi mươi cho xem.
Các thiếu gia, công tử nhà giàu sẵn sàng chi hàng chục nghìn USD để vận chuyển siêu xe đi du lịch hay ở tại các khách sạn đẳng cấp có giá 4.000 USD một đêm.
Không chỉ coi thường nguy hiểm, đàn ông còn là chúa chủ quan.
Lại thêm một trường hợp vỡ mộng vì "nữ thần" trên mạng và ngoài đời khác xa nhau!
Các cô gái có thân hình nóng bỏng được thuê làm việc tại quán cà phê này chỉ mặc bộ bikini nhỏ xíu và phục vụ hầu hết khách là nam giới.
Một nữ doanh nhân 58 tuổi cực kỳ giàu có người Thái Lan đã khiến cho dư luận choáng váng khi tuyên bố kết hôn lần thứ 9 với một chàng trai trẻ, sau khi ly hôn với người chồng thứ 8 chưa bao lâu vì "không thỏa mãn được nhu cầu sinh lý của vợ".
Tạp chí Forbes vừa công bố cập nhật danh sách những người giàu nhất thế giới, và lần đầu tiên Việt Nam có hai tỷ phú USD.
Tỉ phú Ấn Độ được ví với ông chủ Playboy nước Mỹ về độ ăn chơi và “sát gái”.
Có nghề gì mà chỉ cần ngủ cũng kiếm được gần 30 triệu 1 tháng không? Nếu bạn đang tìm một công việc như vậy thì xin hãy ứng tuyển ngay với công ty tại Thượng Hải, Trung Quốc này.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Thời buổi bây giờ, có được những thứ “na ná tình yêu” thì đơn giản, nhưng tìm được một tình yêu thật sự, có thể nắm tay nhau đi đến cuối con đường có lẽ là rất khó.
Lại một minh chứng nữa cho cuộc sống xa hoa, giàu có ở các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Lại rộ lên thông tin Angelina Jolie trở thành đối tượng mà vợ các nam tài tử muốn chồng "tránh xa".
Trái với tình cảnh "người lần không ra", nhà thiết kế trẻ đến từ Bắc Kinh đã phá banh các siêu phẩm giày cực hiếm để làm chất liệu chính cho... khẩu trang chống độc của mình.
Dù nhìn có vẻ cũ kỹ, lụp xụp và tưởng chừng như giá cả "dễ thở" nhưng những quán ăn bình dân này lại có mức giá “ cao ngất ngưởng”. Cũng chính vì thế mà chất lượng cũng tỷ lệ thuận theo mức giá làm nên sự hấp dẫn khó lòng cưỡng nổi.
Dù có đổi qua rất nhiều outfit nhưng chiếc mắt kính thời trang thương hiệu Versace và đôi giày Balenciaga chính là item được Sơn Tùng trưng diện nhiều nhất.
Sôi động trên tầng cao cùng Oneplus Rooftop Beer Club Hotline: (08) 3911 1020 or (08) 3911 1018 Tầng 32, 37 Tôn Đức Thắng, Q. 1, TP HCM
Poc Poc Beer Garden - 39 Phạm Ngọc Thạch, Phường 6, Quận 3
Bộ đôi Tóc Tiên - Kelbin Lei tiếp tục thu hút nhiều sự chú ý trong ngày thứ ba của Seoul Fashion Week.
Mẹ của Kim Kardashian - bà Kris Jenner đã chia tay bạn trai trẻ sau cuộc tình kéo dài hơn 2 năm.
Air 360 Sky Lounge - Tầng thượng, 136 - 138 Lê Thị Hồng Gấm, Q. 1, TP. HCM
Ngoài những cảnh đẹp biển trời vốn có, đảo Bình Ba (Cam Ranh, Khánh Hòa) từ tháng 3 trở đi còn có bãi cỏ lau trổ bông thơ mộng như tranh vẽ.
Sau thất bại từ bộ cánh hôm qua thì hiện tại, Sơn Tùng đã thay đổi diện mạo với phong cách mới cá tính cũng như phù hợp với bản thân hơn.
Phụ nữ Pháp lấy sự mảnh dẻ làm một tiêu chí của vẻ đẹp chuẩn mực. Bạn gầy, bạn có bộ ngực nhỏ, bạn để mặt mộc. Vậy là đủ đẹp.
Nổi tiếng trong cộng đồng giới trẻ nhờ câu chuyện tình cảm dễ thương và phong cách thời trang nổi bật, song chỉ sau Seoul Fashion Week 2016 vừa rồi, cái tên Châu Bùi và Cao Minh Thắng mới thật sự toả sáng trên bầu trời thời trang của Việt Nam.