5 thứ con người dễ nghiện nhất

5 thứ con người dễ nghiện nhất

 
Bộ não con người là một tuyệt tác hoàn hảo của tự nhiên, song khi "thiết kế" của tiến hóa bị cuộc sống hiện đại thay đổi, con người sẽ gặp phải 5 thói quen "nghiện ngập" nguy hiểm không kém gì heroin.

Khi nói về hiện tượng "nghiện" một thứ nào đó, các bác sĩ đều sẽ đề cập đến đường viền giữa (mesolimbic) của não. Vốn nằm ở giữa các khu vực quản lý các cảm xúc, cơn đau và quá trình ra quyết định của não, đường viền giữa vốn là một"mạch não" có khả năng khuyến khích con người theo đuổi các hành vi có lợi cho quá trình tiến hóa như quan hệ tình dục, uống nhiều nước hoặc ăn uống bổ sung dinh dưỡng.

 

Về bản chất, đường viền giữa thực hiện nhiệm vụ của mình bằng cách sản sinh ra chất dopamine và opioid ("thuốc phiện tự nhiên") khi chúng ta làm các hành động có lợi cho cơ thể. Trong trường hợp của các con nghiện ma túy, hệ đường viền giữa sẽ bị "cướp" quyền điều khiển: việc sử dụng heroin/cần sa/cocaine…. sẽ tạo ra phản ứng mạnh nhất ở đường viền giữa. Khi dùng ma túy, đường viền giữa sẽ sản sinh ra nhiều dopamine và opioid hơn bất cứ hành động nào khác. Lúc này, bạn sẽ bắt đầu nghiện ma túy.

Nhiều nhà khoa học cũng chưa đồng ý về việc liệu các hành vi nghiện ăn, nghiện đánh bạc giống với nghiện heroin hơn hay là giống với chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD, một chứng rối loạn xảy ra trên một vùng não khác) hơn.

Thật may mắn, các nhà nghiên cứu kỳ cựu đã vào cuộc. Tiến sĩ Reef Karim, giám đốc của The Control Center, một trung tâm điều trị tại Đồi Beverly (Mỹ) chuyên giúp bệnh nhân loại bỏ các chứng rối loạn hành vi đã chỉ ra các hành vi có thể gây nghiện, dựa trên các bằng chứng khoa học.

Sau đây là 5 hành vi gây nghiện nguy hiểm và thường gặp nhất trong cuộc sống của chúng ta:

1. Nghiện cờ bạc

9/10 các nhà tâm lý học cho rằng nghiện cờ bạc thực sự giống như một loại ma túy nguy hiểm vậy.

Hiện tại, tỉ lệ rối loạn tâm lý nghiện cờ bạc tại Mỹ lên tới 2%, và chứng nghiện cờ bạc là hành vi gây nghiện duy nhất được liệt kê trong mục "Triệu chứng Mới" của cuốn Cẩm nang Phát hiện và Thống kê Các rối loạn Thần kinh (DSM-5). Các cuộc nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nghiện cờ bạc rất giống với nghiện ma túy xét trên các khía cạnh nguồn gốc trên não, sinh lý học và hướng điều trị.

Ví dụ, những người nghiện cờ bạc cho biết có cảm giác "phê" giống như những người nghiện cocaine. Họ cũng gặp phải các triệu chứng khi cai nghiện như mất ngủ, đau đầu, khó chịu trong bụng, chán ăn, tim đập nhanh và đổ mồ hôi.

Vậy, bản chất của chứng nghiện cờ bạc là gì? Khi một con nghiện cờ bạc chiến thắng, đường viền giữa trong não sẽ sản sinh ra một lượng dopamine khổng lồ, khiến cho anh ta thèm muốn được tiếp tục chiến thắng và thắng nhiều hơn nữa. Khi anh ta thua bạc, lượng dopamine giảm xuống khiến cho cảm giác thèm muốn trở nên mãnh liệt hơn nữa.

Tồi tệ hơn, các nghiên cứu đã chứng minh rằng khi xem các đoạn video đánh bạc, người nghiện cờ bạc sẽ có mức độ hoạt động của vùng vỏ não trước trán (vmPFC) giảm sút, giống như khi những con nghiện cocaine xem các đoạn video về loại ma túy này. Đây là một hiện tượng rất đáng lo, vì vùng não vmPFC có trách nhiệm điều phối các cảm xúc và quản lý rủi ro.

2. "Nghiện" ăn

Có rất nhiều loại rối loạn tâm lý ám ảnh có thể gây ra chứng nghiện ăn, thậm chí là cả chứng biếng ăn và chứng thèm ăn. Tất cả các loại rối loạn tâm lý này đều có thể làm hỏng cuộc đời của bạn.

Song, chứng rối loạn ăn uống giống với nghiện ma túy sẽ là chứng rối loạn ăn uống vô độ ("binge eating"). Khi bị mắc chứng rối loạn này, người bệnh sẽ dành ra một lượng thời gian lớn để suy nghĩ và lên kế hoạch cho "trải nghiệm" ăn uống của mình, sau đó sẽ ăn uống một cách vô độ và sẽ không ngừng lại ngay cả khi đã no bụng.

Đây là một vấn đề lớn tại các quốc gia đang phát triển. Tại Mỹ, các nhà khoa học ước tính rằng 3,5% phụ nữ và 2% nam giới đã/đang mắc chứng rối loạn ăn uống vô độ. Quá một nửa trong số này sẽ không bao giờ được điều trị chứng rối loạn ăn uống của mình.

Bạn có thể hiểu được vì sao "nghiện ăn" lại có thể dễ dàng trở thành một triệu chứng rối loạn tâm lý. Từ góc độ tiến hóa, việc khuyến khích con người tự cung cấp đủ chất dinh dưỡng là một trong những lý do chính dẫn tới sự tồn tại của hệ thống "tự thưởng" trong não. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng các món ăn ngon, đặc biệt là món ăn nhiều đường, nhiều chất béo, sẽ kích hoạt hệ thống sản sinh dopamine theo cùng một cách giống như ma túy.

Các nghiên cứu thực hiện trên người mắc chứng béo phì cho thấy họ có ít D2 (một loại thụ thể dopamine) hơn người bình thường. Tương tự như vậy, người nghiện ma túy sẽ cảm thấy ít thỏa mãn hơn khi sử dụng cùng một lượng ma túy.

Việc giảm lượng D2 sẽ khiến những người bị béo phì thậm chí còn ăn nhiều hơn trước nhằm đạt được sự thỏa mãn mà họ vẫn mong chờ. Đồng thời, người béo phì cũng có vùng não chịu trách nhiệm ức chế hoạt động kém hơn. Bởi vậy, khả năng kiểm soát quá trình ăn uống của họ cũng bị giảm sút.

3. Nghiện Internet

"Hội chứng nghiện game trên Internet" là một chứng nghiện mới được bổ sung vào cuốn DSM-5, và rõ ràng các bác sĩ cần phải nghiên cứu về chứng nghiện này nhiều hơn nữa.

Hội chứng nghiện Internet thu hút được rất nhiều sự chú ý sau khi Trung Quốc, Hàn Quốc và cả Việt Nam xuất hiện một loạt các trường hợp đau lòng về các thanh thiếu niên nam giới mê mẩn game tới mức bỏ ăn, bỏ bê gia đình hoặc thậm chí là... tự sát.

"Tôi đã gặp 2 bệnh nhân từ Singapore và Trung Quốc, và họ có những vấn đề rất trầm trọng về Internet và game", ông Karim cho biết. "Vấn đề là do các thông tin định danh bản thân của họ sẽ bị ức chế ngay sau khi họ bắt đầu chơi game. Bởi vậy, họ sẽ định danh mình dựa trên nhân vật trong game và chẳng bao giờ phát triển danh tính của (con người) mình. Họ yêu nhân vật mà họ đang chơi, nhưng họ không yêu bản thân họ".

Vào năm 2013, Đơn vị Nghiên cứu Game Toàn cầu của Đại học Nottingham Trent, Anh cho biết việc nghiện game có thể liên quan một phần tới hội chứng "để mất thời gian": cảm xúc đặc biệt khi bạn ngồi xuống chơi game, quên bẵng đi, mải mê chơi game hết đêm và đến buổi sáng mới nhận ra đã đến giờ đi làm.

Các trò chơi có khả năng đem lại cảm xúc này thường là các trò chơi phức tạp, có cốt truyện hay, có nhiều màn chơi hoặc mục đích rõ ràng và cho phép chơi cùng nhiều người khác. Một nghiên cứu trước đó của đơn vị nghiên cứu nói trên chỉ ra rằng World of Warcraft, trò chơi online thành công nhất thế giới, có đầy đủ các đặc tính trên.

4. Tình dục

Rõ ràng đây là một chứng "nghiện" đến từ nguyên nhân tiến hóa của con người: Tình dục có thể kích thích đường viền giữa của não không kém gì ma túy. Song, trong khi các vấn đề tình dục luôn là chủ đề giật tít ưa thích của truyền thông, sự thật là chúng ta vẫn chưa hiểu rõ về chứng nghiện sex như các vấn đề hành vi khác.

Khó khăn lớn nhất là làm thế nào để xác định "đâu là điểm bất thường của chứng rối loạn nghiện sex?". Một nghiên cứu của Thụy Điển vào năm 2006 cho thấy không phải cứ quan hệ nhiều thì sẽ là có vấn đề. Trái ngược lại, thường xuyên quan hệ với một bạn tình ổn định cho thấy cơ thể đang hoạt động rất khỏe mạnh.

Các biểu hiện của chứng rối loạn nghiện sex là khi con người tham gia vào các hoạt động tình dục mang tính chất ám ảnh, cô độc hoặc hoàn toàn không mang tính riêng tư: nghiện phim khiêu dâm, thường xuyên đi lại với gái mại dâm hoặc cố tình "khoe của quý" ngoài đường. Hiển nhiên, các hành vi bệnh lý này đã bị Internet và sự cô lập do công nghệ cao mang tới làm cho trở nên tồi tệ hơn rất nhiều.

Hiện tại, các nhà nghiên cứu chưa thực hiện một nghiên cứu tầm cỡ quốc gia nào về chứng nghiện sex. Các chuyên gia chỉ có thể ước tính được rằng khoảng 3 – 6% dân số Mỹ bị nghiện tình dục. Các nghiên cứu tâm thần học cho thấy những người bị mắc chứng rối loạn nghiện sex sẽ thiếu khả năng kiểm soát ham muốn, giảm sút khả năng đánh giá và kiểm soát tâm lý kém hơn.

5. Nghiện shopping

Thực tế, hiện tượng "nghiện shopping" đã được ghi nhận gần một thế kỷ, và số lượng email quảng cáo khổng lồ cùng các đợt khuyến mại "khủng" trên các trang mạng rõ ràng đã làm cho triệu chứng tâm lý này trở nên trầm trọng hơn.

Trong khi nhiều người cho rằng chỉ có phụ nữ mới "nghiện shopping", nghiên cứu của Đại học Stanford cho rằng cả 2 giới đều bị ảnh hưởng nhiều như nhau: khoảng 6% phụ nữ nghiện mua sắm, trong khi con số này ở nam giới lên tới 5,5%. Một vài nhà khoa học cho rằng chứng nghiện mua sắm có liên quan tới chứng rối loạn "nghiện" tích trữ đồ đạc của con người.

Hiện tại, các nhà khoa học chưa tìm ra được hệ thống thần kinh nào trên não là nguyên nhân gây ra triệu chứng này, song các bằng chứng ban đầu cho thấy thủ phạm vẫn chính là đường viền giữa và dopamine. Rất nhiều bệnh nhân Parkinson uống thuốc tăng cường dopamine đã mắc phải chứng nghiện mua sắm.

Nhưng, nếu bạn chỉ thường xuyên "nhìn ngắm" quần áo, giày dép hay các thiết bị điện tử trên mạng, đừng vội lo lắng rằng bạn là người nghiện shopping. Hành động"ngắm nhìn" các món đồ mơ ước sẽ không khiến bạn trở thành người bị nghiện shopping; chỉ có quá trình tự bỏ tiền ra mua mới có thể gây ra chứng rối loạn tâm lý này.

Theo Vnreview


  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Những thành tựu của ái nữ Tập đoàn Aditya Birla lập nghiệp từ khi 17 tuổi khiến nhiều bạn trẻ đồng trang lứa tròn mắt ngưỡng mộ.
Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đã viết những câu thơ tiễn biệt người bạn tri ân Văn Như Cương: “Ông mang râu trắng về trời / Hòa cùng mây trắng rong chơi / Vân phù”.
Có những bài hát rất được yêu thích với ca từ đẹp và giai điệu da diết. Tuy nhiên nếu để ý vẫn có thể "soi" ra lỗi trong ca từ bài hát.
Mỗi nơi có cách phát âm tiếng Anh rất thú vị với ngữ điệu riêng của quốc gia ấy.
Những bộ phim hoạt hình với các tình tiết gay cấn nhưng không hề thiếu yếu tố hài hước, nhân văn khiến người xem thật khó có thể rời mắt khỏi màn hình
Rạng sáng nay (9.10), GS Văn Như Cương - Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường THPT Lương Thế Vinh - đã qua đời sau thời gian dài chống chọi với bệnh tật.
Hãy biến đám cưới của bạn thành kỷ niệm khó quên với những điệu nhảy vui nhộn và sống động
Một chàng trai đã làm clip vui hướng dẫn cách phát âm tiếng Anh kiểu Thái cho dân du lịch vô cùng hài hước và thu hút sự chú ý của nhiều người.
Chưa hết 1 năm, cô Chryseis Tan, con gái một trong những tỉ phú giàu nhất Malaysia đã dừng chân ở 16 quốc gia, ghé thăm cả 4 châu lục và chuyến hành trình dường như vẫn chưa dừng lại.
Sự khó hiểu của Giám đốc người Anh trước lối sống "sang chảnh" của dân Hà Nội có lẽ cũng là thắc mắc của không ít người. Thế nhưng, nếu tìm hiểu kỹ một chút, bạn sẽ thấy rằng sự giàu có đó đôi khi không phức tạp đến thế.
Nhà sáng lập tạp chí khiêu dâm Playboy, Hugh M. Hefner, người khai màn cho cuộc cách mạng tình dục vào những năm 1950 và là chủ sở hữu nhiều quán bar, biệt thự, hãng phim và chương trình truyền hình đã thanh thản ra đi ở tuổi 91.
Dù cách biệt nhau đến 17 tuổi song chị em Minh và Giang đã có màn kết hợp cực ăn ý. Đặc biệt là cô bé Giang khiến người xem tan chảy vì quá dễ thương.
Những scandal từ trên trời rơi xuống của các nghệ sĩ vô tình khiến cho các gameshow mà họ tham gia được chú ý nhiều hơn.
Theo đại diện hai chuỗi Royaltea lớn ở Hà Nội và Sài Gòn cho biết, họ đều được nhượng quyền thương hiệu từ công ty Hoàng Trà, có trụ sở tại Quảng Đông, Trung Quốc.
Lại một lần nữa Coca Cola chứng minh cho thế giới thấy họ xứng đáng ngồi vào ngôi vương của ngành quảng cáo khi tung ra một billboard chuyển động 3D đầu tiên trên thế giới.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Cô gái xinh đẹp người Australia - Hayley Anderson - và bạn trai đã đi du lịch quanh năm nhờ số tiền thu được từ các bức ảnh đăng tải trên Instagram.
“Em cá tính thế này chắc sau này về nhà chồng em ngồi lên đầu lên cổ người ta mất nhỉ?”. Ngay sau đó, tôi không ngần ngại tặng anh ta một vé quay vào ô mất lượt. Đàn ông nói rằng xã hội càng phát triển, nó càng giết chết mẫu người phụ nữ mà họ luôn muốn.
Ngôi nhà ống này thực sự là một minh chứng hùng hồn cho việc, nếu khéo xử lý, dù điều kiện có hạn chế thế nào, bạn vẫn có một không gian sống đáng mơ ước.
Facebook đã công bố họ đang thử nghiệm kể từ tuần này, sau một thời gian sẽ chính thức triển khai status "tự hủy".
Đà Lạt vẫn luôn giành những điều mới mẻ và vô cùng thú vị cho du khách, những căn nhà kính ở đây sẽ cho bạn những trải nghiệm đặc biệt ở xứ sở ngàn hoa này.
Hãy trì hoãn càng lâu càng tốt việc không thể tránh khỏi là bước chân vào nơi làm việc và một cuộc sống làm nô lệ cho những kẻ ngốc biết ít hơn bạn nhưng lại kiếm được nhiều tiền hơn bạn.
Messalina Morley từ nhỏ đã luôn ý thức sự khác biệt giữa thân hình mập mạp, cao lớn của mình so với nét mảnh mai, thon thả của các cô bạn xinh đẹp cùng trang lứa. Chính vì vậy, cô đã từng chìm sâu trong mặc cảm bởi không thể chấp nhận được vẻ ngoài cha si
Được định nghĩa là những người sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1980 đến 2000, thế hệ millenial đang nổi lên trên khắp thế giới, nắm giữ các vị trí có tầm ảnh hưởng lớn trong các Chính phủ, doanh nghiệp và các hoạt động xã hội.
Cùng đồng loạt khởi động, 3 tuần lễ thời trang hàng đầu Châu Á nhanh chóng thu hút những fashionista đình đám tề tựu, trưng trổ những bộ cánh lộng lẫy và mãn nhãn trên đường phố của Seoul, Tokyo và Thượng Hải
William James Sidis, người có chỉ số IQ đạt gần 300 điểm, được ghi nhận là người có chỉ số thông minh cao nhất thế giới. Chính sự nổi tiếng về trí thông minh đã khiến cuộc sống của ông chỉ có sự bất hạnh.
Thế mới thấy, thời tiết dù khắc nghiệt đến mấy cũng chẳng thể cản trở việc mặc đẹp của các chị em được.
Hai nữ thần tượng nổi tiếng đồng loạt góp mặt trong các tạp chí thời trang danh giá, thế nhưng phản ứng của cư dân mạng cho mỗi người thì hoàn toàn trái ngược.
Có không ít người lại né tránh "chuyện ấy" vì nhiều lý do mà không biết rằng sex là một phần của cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc. Còn bạn thì sao?
Dù đã ra mắt cách đây 3 năm, nhưng ảnh bìa album của Ariana bỗng nhiên gây sốt trở lại trên Twitter.