Chuyện người Việt không thích dùng tiếng Việt

Chuyện người Việt không thích dùng tiếng Việt

 
Đôi khi nghe người Việt ở tuổi “phát triển sự nghiệp” nói chuyện với nhau tôi tiếc những năm tôi bỏ ra để học tiếng Việt.

Bài viết của Joe - blogger người Canada sinh sống và làm việc tại Việt Nam.

“Em làm bên Finance.” “Chị sẵn sàng settle down rồi.” “Cái đó rất là fix.” “Cậu ấy rất passive.” “Cái background của em ấy là gì?” “Chị ấy hơi hơi pessimistic.” “Tao có advice cho mày”, “Như thế là không turn around được.” “Phải có skill, chứ!” “Có lẽ em sẽ làm freelance.” “Lương của em sẽ performance based.” “Cho nhận passport chưa?” “Như vậy scale sẽ rất cao.” “Lớp em đang học boring lắm!” “Trường này rất nổi tiếng về teaching method.” “Em chưa give up.” (Ví dụ và ý tưởng viết bài lấy từ blog Mr. G – “thanks”)

Các từ tiếng Anh ghép vào đó tôi nghĩ nên chia thành hai loại – loại có từ tiếng Việt thay thế và loại không. Khi nói “thay thế” ý tôi là từ giống nghĩa, dùng sẽ không mất phần ý nghĩa quan trọng của từ tiếng Anh. Passive là bị động. Fix là cố định. Advice là lời khuyên. Boring là chán. Teaching method là phương pháp giảng dạy, etc. (là v.v.). Không ai nói từ “fix” rõ nghĩa hơn “cố định”, hoặc từ “advice” rõ nghĩa hơn “lời khuyên”. Có vài trường hợp như từ “netbook”, cụm từ tiếng Việt thay thế vừa dài dòng vừa mất phần ý nghĩa quan trọng. (Netbook rõ ràng khác với “máy tính xách tay” bình thường).

Tuy nhiên theo tôi gần 90% trường hợp người Việt ghép từ tiếng Anh vào câu là có từ tiếng Việt giống nghĩa, giống chức năng. Vậy câu hỏi tiếp theo là “vì sao”? Nếu không phải để làm rõ nghĩa thì vì sao người ta hay ghép từ tiếng Anh vào câu nói tiếng Việt? Ảnh: ST Trước khi trả lời câu hỏi đó tôi nên nhấn mạnh: với nhiều ngôn ngữ khắp thế giới việc nhập từ tiếng Anh là bình thường. Tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Pháp và tiếng Rumani, hầu như ngôn ngữ nào ít nhiều đã và đang nhập từ tiếng Anh vào (mà đa số từ tiếng Anh nhập vào đó là trước đây chính tiếng Anh nhập từ ngôn ngữ khác.) Đây không phải vấn đề tranh cãi duy nhất ở Việt Nam. Điều đặc biệt ở Việt Nam là tốc độ và số lượng. Người Việt đã nhập rất nhanh từ tiếng Anh trong một thời gian rất ngắn, nếu có cách đo rất có thể sẽ được công nhận là kỷ lục Guiness.

Từ đó chúng tôi có thể hiểu rất nhiều về văn hóa Việt Nam. Cũng có vài nước ở Châu Á như Singapore, Hồng Kông, Philippines, người dân nói tiếng Anh song song với tiếng mẹ đẻ. Cho dù có sự pha lẫn nhưng đó chủ yếu là hai ngôn ngữ riêng biệt với nhau. Ở Việt Nam đang có nguy cơ trở thành 2 trong 1, “tiếng Vietnamese”, không hẳn Tây cũng không hẳn Ta. Nhưng quay trở lại với câu hỏi trên. Nếu không phải để làm rõ nghĩa thì vì sao người Việt đang thay từ tiếng Việt bằng từ tiếng Anh một cách nhiệt tình thế? Tôi có 4 cách lý giải.

1.Sính ngoại: Cho nó oai. Cho nó oách. Chứng tỏ rằng mình là người hiểu biết về thế giới. Tuy nhiên nhìn sâu vào là sẽ chúng tôi sẽ thấy cái nhìn “toàn cầu” đó có chất rất “địa phương”. Người Việt Nam sính ngoại thật. Đó là sự thật nhạy cảm, nhưng vẫn là sự thật nên tôi không ngại nói. Tôi từng viết về lợi ích mà điều đó mang lại cho người da trắng; bài đó tôi phân tích từ góc độ ngoại, còn bài này tôi muốn phân tích từ góc độ nội. Sự thật là nhiều người Việt Nam chọn “đồ Tây” để có được sự ngưỡng mộ của ta.

Đến với Tây để khoe với Ta. Người Tây có câu “Chính trị nào cũng là địa phương” (All politics is local), có nghĩa là đối tượng của hoạt động chính trị “xa nhà” thường là những người “trong nhà”. Mở các chiến tranh ở xa để làm hài lòng các công ty ở gần. Nếu đo “nhu cầu được ngưỡng mộ” của một xã hội bằng “mức độ sính ngoại” của xã hội đó thì có lẽ Việt Nam là xã hội mà người ta có nhu cầu được ngưỡng mộ nhất thế giới. Khỏi phải nói, đó là sự ngưỡng mộ của nhau. Khi nói “ngưỡng mộ”, ý tôi là người Việt nói chung rất cần tình cảm từ phía xã hội Việt Nam. Họ rất cần được mọi người quan tâm. Làm người tốt bụng hay thành đạt là chưa đủ. Họ cần được mọi người xung quanh công nhận là người tốt, nhất trí là người thành đạt. Đương nhiên có trường hợp ngoại lệ, nhưng tôi thấy đa số người Việt rất cần được khen, dù học sinh trẻ hay giám đốc già. “Văn hóa bằng cấp” không thể tự nhiên mà xuất hiện đâu. Nhu cầu đó hay được thể hiện bằng cách…thể hiện.

2.Trốn áp lực văn hóa. Ví dụ từ “love”. Mặc dù “I love you” và “Em yêu anh” giống nhau về mặt ý nghĩa nhưng với nhiều người trẻ, bán cho người ta một câu “anh yêu em” sẽ bị tính theo “đô-la văn hóa Việt” (với những áp lực đi kèm) còn bán câu “I love you” sẽ được tính theo đô-la văn hóa Tây. “I love you” có nghĩa là “Em yêu anh”, nhưng khi bán câu “I love you” sẽ không bị tính tiền thuế là các cảm giác gượng gạo, quá sến, và củ chuối ấy.

Ví dụ khác, theo văn hóa Việt Nam hiện tại, từ “tài chính” hay mang tính chất “ẩn số vàng”; chất bí mật, chất phức tạp. Về chuyện “$” thì văn hóa phương Tây được coi là minh bạch hơn. Vậy khi nói “em làm ở bên finance” có khi cái tôi tiềm thức của người ta đang muốn trốn chất bí ẩn và đến gần hơn với chất minh bạch đó. Tôi chưa chắc nhưng tôi đoán rằng với nhiều người phụ nữ Việt Nam “ổn định” mặc dù đồng nghĩa với “settle down” nhưng lại khó nói hơn. Ổn định bị tính tiền thuế là mẹ chồng. Văn hóa Việt tạo một áp lực khá lớn đối với người Việt. Số lượng người trẻ muốn giảm bớt áp lực đó hiện rất nhiều – có lẽ ghép từ tiếng Anh vào ngôn ngữ sử dụng hàng ngày là một phương pháp nhẹ nhàng dùng để đạt được mục đích đó.

3. Ham hiểu biết: Đây là nguyên nhân dễ hiểu nhất. Thích học và áp dụng kiến thức mới. Không phải vì ai. Vì bản thân.

4. Nghe hay: “Tôi chẳng sính ngoại, chẳng ham học, cũng chẳng muốn trốn triếc gì hết. Tôi chỉ dùng các từ tiếng Anh ấy vì…nghe hay.” Chắc khái niệm đó cũng phổ biến. Một sở thích, thế thôi, phân tích sâu làm chi. Nếu tôi hỏi tiếp “vì sao nghe hay”, thì các bạn giữ khái niệm ấy sẽ trả lời “vì nghe hay mà”, rồi tôi chỉ biết cười mỉm và chuyển sang chủ đề khác là phim Cánh Đồng Bất Tận và body đẹp của các diễn viên nữ. Nếu thực sự nhìn vào cái “hay” ấy các bạn ấy sẽ phát hiện nhiều yếu tố như tôi nói trên. Nhưng chưa phát hiện đồng nghĩa với chưa có. Hết phần nguyên nhân là đến với câu hỏi sau cùng. Đã nói người Việt rất mê sử dụng từ tiếng Anh trong giao tiếp hàng ngày.

Đã nói nguyên nhân có thể là tính sính ngoại, là áp lực văn hóa, là khả năng học hỏi, là sở thích “just for fun”. Đã nói những điều đó nhưng tôi chưa trả lời câu hỏi làm nền cho vấn đề được nêu ra – Đó là việc tốt hay xấu? Có lẽ tôi không nên trả lời. Tôi có cái nhìn phiến diện. Tôi thấy rất vui khi các trẻ em Nhật chào tôi bằng “Konichiwa” và thấy rất ức chế khi các trẻ em Việt Nam chào tôi bằng “Hello”. Tôi càng ức chế hơn khi thấy phụ huynh dạy con mình chào người Tây bằng “Hello”. Tôi chưa nhìn sâu vào cảm giác ức chế đó.

Tôi sợ sẽ thấy một sự phân biệt, dù ngây thơ hoặc thân thiện nhưng vẫn là sự phân biệt không hay. “Với người da trắng như ông kia thì con nói hello, còn với người da vàng như bố thì con phải nói chào bác, con hiểu chưa?” Vì sao phải dạy con làm thế? Ý các cháu sẽ hiểu là người Tây ở Việt Nam không cần hòa nhập – người Việt Nam ở Việt Nam sẵn sàng hòa nhập với văn hóa Tây. Quý khách hay tự ti? Tôi biết nhiều người nước ngoài giữ quan điểm là người Việt sử dụng tiếng Anh trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày nhanh và nhiều như bây giờ là điều tốt, giúp cho Việt Nam hòa nhập với thế giới, chứng tỏ rằng người Việt nhanh nhẹn và cởi mở. Có lẽ họ nói đúng và tôi chỉ là một ông già bị kẹt trong cơ thể người trẻ.

Theo tccl.info


  • Air 360
Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Những chia sẻ thú vị của Host Gil Lê mới đây đã cho thấy cá tính ấn tượng của cô nàng khi tham gia góp mặt vào The Look 2017 năm nay.
Hai ứng cử viên sáng giá - Hoàng Thùy và Mâu Thủy đều không được xướng tên đi tiếp trong thử thách ở tập 3.
Cô dâu chú rể Song - Song đã bắt đầu gửi thiệp mời đến bạn bè thân thiết.
Không ít người nhận xét rằng người đẹp đến từ Hong Kong có gương mặt khá giống Lan Khuê nhưng lại thua xa về thần thái.
Tóc Tiên thu hút rất nhiều sự chú ý khi thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình.
Nguyên nhân được tiết lộ có người thứ 3 xuất hiện, Ái Thi có cảm giác thiếu an toàn khi ở cạnh Anh Khoa.
Chi Pu đã chính thức lên tiếng về phát ngôn của Hương Tràm được cho là nhắm đến mình.
Thông tin này đã được chuyên trang kinh tế Bloomberg xác nhận. Cụ thể, Việt Nam sẽ là đất nước tiếp theo mà thương hiệu nội thất nổi tiếng của Thụy Điển này nhắm tới.
10 người đẹp tại Miss Grand International 2017 đã vượt qua Huyền My trong cuộc bình chọn vừa qua có nhan sắc thế nào?
Mai Ngô luôn là tâm điểm chú ý trong cuộc thi Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam khi liên tục tỏ ra mình là "học sinh cá biệt"
Chung nhà sản xuất, 'Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam' và 'Vietnam's Next Top Model' có nhiều điểm tương đồng.
Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, các vùng trũng thấp thuộc khu vực TP.HCM sẽ bị ngập sâu do triều cường trong những ngày tới, có nơi vượt mức báo động 3.
Đêm 06/10 vừa qua, đại diện Việt Nam - siêu mẫu Lương Gia Huy đã xuất sắc vượt qua hàng loạt đối thủ nặng ký để đăng quang cuộc thi Nam vương Đại sứ Hoàn vũ 2017 tại Indonesia.
Những khoảnh khắc cực sexy khó cưỡng lại của các thí sinh hoa hậu hoàn vũ Việt Nam trong phần thi bikini
Loạt ảnh quá khứ với gương mặt tròn, đôi mắt nhỏ cùng chiếc mũi thấp của Thiên Hương - thí sinh được đánh giá cao tại Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 khiến nhiều người không khỏi bất ngờ.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Ngay trước thềm Hoa hậu Đại Dương 2017, vị giám khảo danh dự của cuộc thi - Hoa hậu Việt Nam 1994 Thu Thủy bất ngờ bị nhiều người tố "giựt chồng", phá hoại gia đình của nhiều phụ nữ.
Lần đầu tiên sau khoảng thời gian dài tuyên bố nợ nần, Mr. Đàm đã có những trải lòng về chính người mẹ ruột - người đã gây ra món nợ của mình.
Lại một lần nữa, Hoắc Kiến Hoa vướng vào nghi án lùm xùm với đồng nghiệp nữ.
5 lỗi làm đẹp cơ bản mà ai cũng từng một lần mắc phải!
Những chia sẻ thú vị của Host Gil Lê mới đây đã cho thấy cá tính ấn tượng của cô nàng khi tham gia góp mặt vào The Look 2017 năm nay.
Giày là một trong những phụ kiện không thể thiếu để hoàn thiện phong cách. Nắm bắt được quy luật này, giọng ca "Gửi người yêu cũ" luôn biết đầu tư thích đáng để tạo nên hình tượng thời trang mà cô mong muốn.
Thông tin khiến cư dân mạng và làng giải trí C-biz không khỏi "chấn động".
"Cuộc tình dù đúng dù sai", thì các sao nữ vẫn luôn là những người hứng chịu hậu quả nặng nề nhất từ scandal lộ clip sex
Được coi là khối bất động sản đắt nhất thế giới năm 2017, giá trị của căn biệt phủ này lên tới hơn 3.500 tỷ đồng.
Quán quân Vietnam's Next Top Model All Star, Kim Dung xuất hiện đầy cuốn hút trong những thiết kế mang đậm hình ảnh và màu sắc của mùa thu lãng mạn
Không chỉ kích thích sự tò mò của cánh đàn ông, phong cách retro còn đốn tim hàng triệu phái nữ bởi sự mạnh mẽ và nét phóng khoáng qua thần thái của bộ trang phục.
Mỗi mùa thu đến, nhiều người lại lên kế hoạch du hí những quốc gia ôn đới như Nhật Bản, Hàn Quốc hay vi vu sang trời Âu để ngắm lá phong. Nhưng cần gì phải đi đâu xa khi Việt Nam cũng có những rừng lá phong rực rỡ thế này!
Các nam thần tượng Hàn cầu kỳ không kém chị em trong khoản chọn và tô son đâu nhé.
Giống như Mom jeans, Dad sneaker được dự đoán sẽ 'làm nên chuyện' trong mùa thu đông năm nay.
"Tôi thấy mình chẳng làm gì sai, bởi tất cả đều là sự thật, là những chuyện từng xảy ra trong cuộc đời tôi", Đào Bá Lộc chia sẻ.