Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

Loài rận ăn, ngủ, giao phối và chết trên mặt người

 
Demodex folliculorum (D.folliculorum) và Demodex brevis (D.brevis) là hai loài rận chuyên ký sinh trên da mặt người, có hình dáng giống sâu nhưng thực chất là loài giáp xác như cua.

 Demodex có 8 chân ngắn mập mạp, mọc gần đầu. Cơ thể chúng thon dài, giống con sâu. Quan sát dưới kính hiển vi cho thấy, khi di chuyển, chúng như bơi qua bể dầu là các tuyến bã nhờn, với tốc độ trung bình.

Hai loài này phân biệt nhờ khu vực sống. D.folliculorum thích sống ở bề mặt da như chân lông và nang tóc, còn D.brevis thích sống ở sâu dưới lớp biểu bì, trong tuyến nhờn bao quanh lỗ chân lông.

So với các bộ phận khác trên cơ thể, da mặt có lỗ chân lông rộng và nhiều tuyến bã nhờn hơn. Đó là lý do rận Demodex thích sống ở đó. Tuy nhiên, chúng cũng ngụ cư ở một vài khu vực khác như ngực và bộ phận sinh dục.

Từ lâu, các nhà khoa học đã biết đến loài rận này. Năm 1842, người ta tìm thấy D.folliculorum trong ráy tai người ở Pháp. Song phải đến năm 2014, các nhà khoa học mới tìm hiểu kỹ về loài này.

Rận D.follicurum quan sát dưới kính hiển vi điện tử, có thân hình thuôn dài sống sâu, 8 chân ngắn gần đầu. Ảnh: BBC

Trong một nghiên cứu của trường đại học Bắc Carolina, Mỹ, các nhà khoa học phát hiện loài rận này ký sinh trên 14% số người tham gia nghiên cứu. Và trên da mặt tất cả những người tham gia, đều phát hiện mẫu ADN của Demodex. Điều này cho thấy, tất cả chúng ta đều có rận ký sinh trên mặt với số lượng khá lớn.

"Khó mà suy đoán hoặc xác định số lượng của chúng. Tuy nhiên, một quần thể rận nhỏ có thể lên tới hàng trăm con," Thoemmes, một nhà nghiên cứu của đại học Bắc Carolina, cho biết. Một quần thể lớn có thể lên tới hàng nghìn con, hay nói cách khác, cứ một sợi lông mi lại có hai con rận ký sinh.

Số rận trên mặt mỗi người mỗi khác. Thậm chí cùng một người, nửa mặt bên này có thể nhiều hoặc ít rận hơn bên kia.

Lông mi người có rận D.folliculorum ẩn nấp trong các lỗ. Ảnh: BBC

Thức ăn và sinh sản

Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa rõ, loài rận này ăn gì trên mặt chúng ta. "Một số cho rằng chúng ăn vi khuẩn sống trên da, " Thoemmes nói. "Số khác lại cho rằng chúng ăn da chết, hoặc ăn dầu từ tuyến bã nhờn." Hiện bà và các cộng sự đang tìm hiểu các vi sinh vật sống trong ruột của loài này, từ đó xác định thực phẩm chúng ăn.

Các nhà khoa học cũng chưa rõ cơ chế sinh sản của loài này. Các loài rận khác có cơ chế rất đa dạng, nhưng Domodex có vẻ "hiền lành" hơn một chút. "Chưa có ghi nhận chúng ăn thịt lẫn nhau," Thoemmes cho biết. "Có vẻ như chúng chỉ ra ngoài vào ban đêm để giao phối rồi quay lại lỗ chân lông."

Cho đến nay, các nhà khoa học chỉ mới ghi hình được quá trình loài này đẻ trứng. Con cái đẻ trứng quanh tổ, khu vực lỗ chân lông mình sinh sống. Tuy nhiên, chúng không đẻ nhiều.

"Trứng khá lớn, to bằng một phần ba đến một nửa kích thước con cái. Điều này đòi hỏi chúng phải tẩm bổ lại cho cơ thể," Thoemmes nhận xét, có lẽ mỗi lần chúng chỉ đẻ một trứng, vì kích thước trứng quá lớn.

Loài rận này cũng không có hậu môn và theo quy luật, chúng vẫn phải bài tiết. Do đó, có người nói rằng, đến cuối đời, chúng sẽ nổ tung vì tích tụ quá nhiều các chất thải trong cơ thể.

Tuy nhiên, đó chỉ là "một cách nói cường điệu," bà Thoemmes cười nói. Cơ thể chúng tích lũy chất thải theo thời gian, cho đến lúc chết. Do đó, khi một con Demodex chết đi, cơ thể chúng sẽ khô lại, lưu chất thải khắp mặt người.

Liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính

Các nhà khoa học phát hiện rận Demodex liên quan đến chứng rối loạn da mãn tính (rosacea). Người bệnh ban đầu mặt ửng đỏ, sau đó xuất hiện nhiều nốt đỏ đậm hơn, gây cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Trên da mặt người bị bệnh này, số lượng rận Deomodex lên tới 10-20 con/ cm2, gấp hàng chục lần so với người thường, chỉ 1-2 con.

Tuy nhiên, rận Demodex không phải là nguyên nhân gây bệnh. "Chúng có liên quan tới chứng rối loạn da mãn tính, nhưng không phải nguyên nhân gây bệnh," Kevin Kavanagh, trường đại học Maynooth, Ireland cho biết. Trong một nghiên cứu công bố năm 2012, nguyên nhân gây bệnh là da người thay đổi.

Da người thay đổi dần theo năm tháng, theo tuổi tác và thời tiết. Điều này khiến các tuyến bã nhờn sản xuất nhiều chất béo hơn, để giữ ẩm cho da. Rận Demodex ăn chất béo này, kết quả, dân số loài rận tăng vọt.

Ngoài ra, có thể lượng vi khuẩn từ chất thải của rận chết cũng là yếu tố tác động tới chứng rối loạn da mãn tính. "Khi rận chết, chúng giải phóng các chất trong cơ thể. Những chất này chứa vi khuẩn và độc tố gây kích ứng và viêm tấy," Kavanagh cho biết.

Tuy nhiên, theo Thoemmes, số lượng Demodex có liên quan tới hội chứng suy giảm miễn dịch ở người. Những người có hệ thống miễn dịch kém vì nhiễm HIV hoặc bị ung thư, thường có lượng lớn loài rận này sống trên da.

Trên thực tế, loài rận này và người có mối quan hệ hội sinh. Có nghĩa là, cho dù chúng ăn thứ gì đó trên cơ thể người, nhưng không gây hại cho người. Hoặc thậm chí, chúng còn có lợi cho người, khi ăn hết da chết hoặc vi khuẩn có hại cho da.

Rận D.folliculorum (trái) và mô biểu bì da người (phải). Ảnh: BBC

Khó diệt rận vĩnh viễn

Mặc du có nhiều liệu pháp diệt trừ rận Demodex, nhưng chúng ta không thể vĩnh viễn loại trừ chúng. Chúng sẽ xuất hiện trở lại sau 6 tuần. "Chúng ta lây rận khi tiếp xúc với người khác hoặc từ chăn ga, gối đệm hay khăn tắm," Kavanagh khẳng định.

Theo các nhà khoa học, có gì đó đặc biệt trên mặt người hấp dẫn rận Demodex. Ngay cả khi đã diệt trừ chúng, con người sẽ lại bị nhiễm, bởi vì chúng có mặt ở khắp nơi và thích sống trên mặt người.

Con người có thể nhiễm rận Demodex từ sớm. "Đã có nghiên cứu phát hiện rận Demodex trên mô vú người," Thoemmes nói. Kết quả là, loài rận này lây từ mẹ sang trẻ khi bú hoặc trẻ nhiễm từ bộ phận sinh dục của mẹ lúc sinh.

Da người có các tuyến bã nhờn gắn với nang lông (trên) và một nang tóc đầy D.follicorum ký sinh (dưới). Ảnh: BBC

Nguồn gốc

Bà Theommes suy đoán, có lẽ Demodex xuất hiện từ 20.000 năm trước, cùng lúc với tổ tiên Hominidae (họ Người) của chúng ta. Từ lâu, con người đã có mối quan hệ gần gũi với chó nhà và chó sói. Thoemmes cho rằng, tổ tiên con người "sống gần gũi với chúng để đi săn", và kết quả là bị lây rận từ chúng. D.brevis gần giống với những loài ký sinh trên chó.

Rận Demodex, cũng giống như những loài động vật khác, có thể tiết lộ rất nhiều mối quan hệ giữa con người với chúng. Gene của chúng chứa những thông tin về lịch sử loài người.

Xét nghiệm ADN của rận cho thấy, chúng thu thập gene từ cộng đồng người Hoa khác hẳn với người Bắc và Nam Mỹ. Do đó, nghiên cứu về chúng sẽ giúp con người biết được cách tổ tiên di cư khắp hành tinh.

"Chúng ta cũng có thể tìm ra những chủng người, mà chúng ta chưa từng biết hoặc nhìn thấy trước đây," Thoemmes nói. Ngoài ra, Demodex còn giúp chúng ta quay ngược lại thời gian, tìm hiểu quá trình tiến hóa loài người.

"Chúng chắc chắn có ảnh hưởng đến chúng ta, và ngược lại," Thoemmes kết luận. Chúng đã sống cùng con người thời gian rất dài, kết quả là thay đổi hệ miễn dịch của chúng ta. Do đó, nghiên cứu về loài rận này còn giúp chúng ta tìm hiểu cách con người phản ứng với bệnh tật.

Cho đến nay, những điều trên chỉ là suy đoán. Nhưng rận Demodex nhắc nhở con người rằng, chúng ta không đơn giản là chính mình, mà là nhà ở của vô số loài ký sinh khác như ve, bọ chét, vi khuẩn, giun sán...

 

Theo vnexpress.vn


Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Khi tin đồn mối tình của Trường Giang và Nhã Phương rạn nứt chưa lắng xuống thì mới đây nam diễn viên này lại tiếp tục khiến fan há hốc mồm vì lộ ảnh thân mật bên cạnh người khác.
Bắt đầu cuộc thi với tâm thế là người nhận được nhiều sự ủng hộ nhất và cho đến trước thềm chung kết thì người đẹp này vẫn là người chiếm được nhiều cảm tình nhất trong lòng khán giả.
Tại một số khu vực ở TP HCM, triều cường đạt đỉnh 1,69 m lúc 18 giờ ngày 5/12, khiến nhiều tuyến đường bị ngập, xe chết máy la liệt buộc khổ chủ phải nhờ xe ba gác giải cứu.
Nữ ca sĩ xuất hiện xinh đẹp với bộ cánh màu đen lộng lẫy trong chương trình dành cho các mẹ bỉm sữa.
Fan đang rần rần mong muốn So Ji Sub vẫn còn ở Việt Nam và du lịch những danh lam thắng cảnh khác của mảnh đất hình chữ S.
Danh tính chàng "trai lạ" hôn đắm đuối con gái lớn của ông Barack Obama ngay lập tức đã được cư dân mạng truy lùng.
Miss Universe 2017: Sự cố hay thời tàn của đấu trường sắc đẹp?
Tham dự sự kiện có diễn viên So Ji Sub tại TP.HCM, người mẫu Trần Hiền mô tả nhiều sao Việt gây nhốn nháo khiến tài tử Hàn Quốc bỏ về sớm. Phía Diệp Lâm Anh bác bỏ lời chỉ trích.
Trong 10 ngày đầu vận hành tuyến buýt sông số 1 (Bạch Đằng – Linh Đông), người dân ở Sài Gòn sẽ được đi miễn phí.
Không hề lép vế trước những ứng cử viên đến từ châu Mỹ, châu Âu,... năm nay những nhan sắc đại diện châu Á vô cùng nổi bật trong đó có đại diện Việt Nam.
Dù lần đầu ngồi chung ghế nóng với nhau nhưng dường như với tâm thế của những người đã có kinh nghiệm, Minh Tú - Phạm Hương đã kết hợp khá ăn ý, nhiều lúc bỏ mặc Kỳ Duyên một mình làm quen với vị trí HLV.
Trở về sau cuộc thi Hoa hậu Quốc tế, trải qua những ngày chống chọi với bệnh thủy đậu và hơn hết là ánh nhìn ái ngại của các thí sinh khác,... Thùy Dung đã có những chia sẻ về hậu trường cuộc thi này.
Trong khi Minh Tú và Kỳ Duyên đều thay đổi trang phục mới, thì Phạm Hương vẫn mặc lại chiếc váy đen từ phần này sang phần khác trong tập 1 "The Look – Vẻ đẹp thương hiệu".
Các ngôi sao nổi tiếng đã đồng loạt xuất hiện trên thảm đỏ lễ trao giải danh giá AMA 2017.
Cộng đồng người hâm mộ đang "sục sôi" trước chi tiết được cho là bằng chứng Mỹ Linh bị chèn ép và từ đó vuột khỏi tay một giải thưởng quan trọng của Miss World 2017.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Thật bất ngờ khi G-Dragon tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu top nghệ sĩ ảnh hưởng nhất mạng xã hội 2017.
Đà Lạt không chỉ là thành phố của hoa, sương mù mà còn có vô vàn điểm đến tuyệt vời cho các tín đồ sống ảo săn lùng. Hãy đến 3 nông trại nổi tiếng dưới đây để được thả hồn mình vào không gian trong lành và nên thơ nhé!
Từng nặng tới 60 kg và tinh thần bị suy sụp vì nỗi ám ảnh mỗi khi bước lên bàn cân, Minh Tú quyết tâm lên kế hoạch giảm cân theo chế độ dinh dưỡng Eat Clean.
Chi Pu, Tú Hảo và Vũ Ngọc Châm là 3 trong số những cô bạn gái trong MV của Sơn Tùng M-TP có điểm tương đồng là đều "lên đời" hơn sau khi hợp tác cùng nam ca sĩ.
Theo khám nghiệm, diễn viên Ngô Vịnh Ninh vẫn chưa chết ngay sau cú ngã. Anh vẫn còn thở và cố gắng bò tới cổng tòa nhà và rồi lịm dần.
Sau khi Alessandra Ambrossio tuyên bố rời khỏi dàn thiên thần nhà VS, Andriana Lima lại khiến fan hâm mộ thấp thỏm vì dòng trạng thái ám chỉ việc sẽ không trình diễn nội y nữa.
Có rất nhiều cách để “đọc vị” được bản lĩnh đàn ông của chàng lúc trên giường. Đôi khi chỉ cần nghe chàng nói thôi bạn cũng biết được khối thứ về “khả năng yêu” anh ấy đấy.
Có những bức ảnh bạn thật sự phải nhìn hai lần mới hiểu điều gì đang diễn ra.
Đại gia đình nổi tiếng bậc nhất Hollywood đang trải qua những ngày cận kề Giáng sinh vô cùng ấm cúng.
Sau quãng thời gian làm việc vất vả cho show diễn nội y đình đám nhất hành tinh, các cô gái đang tự thưởng cho mình chuyến du lịch tại đất nước Thái Lan.
Bạn sẽ vừa được thưởng thức 10.000 ly trà sữa miễn phí, vừa được tìm hiểu các thông tin chính thống về các thương hiệu trà sữa tại Sài Gòn khi tham gia chương trình Bản Tin Trà Sữa do ứng dụng Meete tổ chức vào 13/12/2017.
Ngoài gương mặt đẹp, vóc dáng quyến rũ, quán quân Vẻ Đẹp Thương Hiệu mùa đầu tiên còn có phong cách ăn mặc vô cùng sành điệu.
Cả 5 cô bạn đều là những hot girl có hàng trăm nghìn lượt follow trên Instagram, được giới trẻ Thái yêu thích.
Đối với Đặng Việt Dũng, cựu CEO Uber Việt Nam, tiền bạc mà anh bỏ ra để trải nghiệm sẽ ở lại với anh lâu hơn tiền để mua một chiếc túi hiệu hay xe đẹp.
Để có được những khung hình đẹp, cô dâu, chú rể cùng ê-kíp chụp ảnh cưới đã không ngần ngại đứng tạo dáng tại đoạn đường nguy hiểm nhất đèo Hải Vân.