Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

Nghĩ về văn hóa xếp hàng ở Việt Nam

 
Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.

 Cách đây gần chục năm, công ty MFC (Music Fan Company) đưa các nghệ sĩ Việt Nam diễn kịch nói ở New York. Cả nhóm ghé trạm nghỉ dọc đường, có siêu thị nhỏ.

 
Tôi và một người bạn Việt kiều vào mua ít đồ ăn. Khi bạn trả tiền, tôi chồm lên xem để còn biết cách thanh toán, liền được nhân viên thu ngân nhắc “Giữ trật tự, đứng đúng vị trí” dù trong hàng chỉ có 2 người. Hơi quê nhưng cảm nhận cái trật tự nghiêm túc của xứ người.
 
Tháng trước, đi nước ngoài. Đang xếp hàng dài làm thủ tục xuất cảnh thì một nhân viên biên phòng đưa cả nhóm người nhà chen vào đầu hàng, tự nhiên như “chuyện thường ngày ở huyện”. Không một lời xin phép hoặc giải thích.
Mọi người im lặng trong nhịn nhục, có lẽ vì quá quen mấy cảnh này. Bực quá, tôi nói trỏng “Bên Mỹ, tổng thống cũng phải xếp hàng”. Nhóm người nhà ưu tiên giả điếc, còn những người khác cười nhếch mép, nhìn tôi như sinh vật lạ.
Tôi nhớ, thời bao cấp, người Việt cũng biết xếp hàng. Ra Hà Nội sau năm 1975, tôi rất nể sự chịu đựng của dân Tràng An. Cái gì cũng xếp hàng. Từ việc mua hộp diêm, gói tăm đến bó rau muống và cả đi vệ sinh cho đến những việc lớn hơn.
Dân Nam bộ chỉ chịu xếp hàng khi những thứ đó bên ngoài không có. Ngược lại, thà mua đắt hơn chứ ít chịu xếp hàng. Chỉ có cảnh chen lấn khi mua vé tàu xe hoặc mua vé xem phim.
 
 Xa rồi cái thời bao cấp, người dân đều tự giác xếp hàng.
 
Khi đất nước đổi mới, kinh tế phát triển, chuyện xếp hàng thời bao cấp lùi vào quá khứ. Việc xếp hàng bây giờ không phải vì thiếu, vì nghèo như xưa mà do đám đông cùng có nhu cầu trong thời điểm nhất định. Lúc đó phải xếp hàng thì mới giải quyết công bằng và hợp lý mọi việc. Bằng không sẽ ùn tắc, hỗn loạn và phát sinh nhiều vấn nạn.
 Vì không biết xếp hàng, ai cũng muốn giành đường nên mới xảy ra kẹt xe thường xuyên. Thiên hạ kẹt xe vì quá đông và trước sau cũng tự giải tỏa. Người Việt tự tạo ra kẹt xe do chen lấn và không có cảnh sát giao thông thì vô phương.
Chuyện xếp hàng là thước đo ý thức công dân và văn hóa ứng xử của các nước. Một số người nước ngoài khi đến Việt Nam đã lắc đầu ngao ngán và khẳng định “Người Việt thích chen lấn chứ không có văn hóa xếp hàng”. Ai cũng muốn ăn thua, muốn hơn người khác từ những việc rất nhỏ nhặt. Chen lấn để giành phần hơn chỉ là biểu hiện của “chủ nghĩa anh hùng tiểu nhân”.
 
 
Trong kinh doanh cũng vậy. Nhiều doanh nghiệp không chịu xếp hàng mà cứ “chen lấn” nhờ mối quan hệ và đồng tiền. Nạn chạy chỗ học, chạy bằng, chạy việc làm, chạy chức, chạy quyền, chạy án… cũng bắt đầu từ đó. Xã hội không hỗn loạn, đảo điên mới lạ.
Tư tưởng ăn thua cay cú từ việc nhỏ tới chuyện lớn hình như là nét tính cách chủ đạo của người Việt? Bắt đầu từ tấm bé trong mỗi gia đình, ra láng giềng rồi đến trường học và ngoài xã hội, đều không muốn xếp hàng.
 Lạ là những tật xấu này chỉ có dịp thi thố trong nước. Ra nước ngoài, người Việt cũng lịch lãm, biết xếp hàng và ứng xử tương đối, chứ không tệ hại như ở nhà.
Tôi học đại học Luật Khoa Sài Gòn trước 1975. Hội trường lớn, mấy ngàn sinh viên, đa phần đi xe đạp và xe buýt. Bãi xe không cần người giữ. Các nhóm cử người thay phiên nhau đi sớm giữ chỗ. Chỉ cần bỏ cuốn tập lên ghế là có chỗ cho người sau. Tất cả sinh viên đều tôn trọng những qui định bất thành văn của giới trí thức tương lai.
 
"Văn hóa" xếp hàng của nhiều người Việt hiện nay khiến không ít người nước ngoài khi đến Việt Nam phải lắc đầu ngao ngán. Ảnh minh họa.
Bàn về văn hóa xếp hàng, nhiều người thường đổ lỗi do dân trí và ý thức cá nhân. Nói vậy chỉ đúng 1/3. Phần còn lại là trách nhiệm của các nhà quản lý. Văn hóa xếp hàng là ISO năng lực quản lý xã hội. Không thể kết luận người nước ngoài tốt hơn nên họ trật tự hơn. Cái chính là xã hội thông qua quản lý các cấp tạo điều kiện cho người dân xếp hàng và buộc họ phải xếp hàng.
Ban đầu là hành chính, nâng dần lên tự giác và trở thành văn hóa ứng xử và bắt đầu từ giáo dục gia đình. Số người Việt kém ý thức và văn hóa lùn không nhiều. Nhưng do quản lý lơ là, thậm chí tiếp tay và thiếu gương mẫu nên cái xấu cứ sinh sôi. Nhiều người tốt bị lôi kéo, thành dạng lưng chừng, ba phải, a dua và thế là cá biệt trở thành phổ biến.
 Muốn phục hồi lại văn hóa xếp hàng của người Việt không khó. Đầu tiên là thay đổi tư duy quản lý. Lãnh đạo càng cao, càng phải gương mẫu xếp hàng từ việc nhỏ nhất. Lãnh đạo không thể đứng trên pháp luật và ngoài cuộc sống. Xã hội nào cũng vậy “Thượng bất chính” thì “Hạ tắc loạn” là đương nhiên.
Nhiệm vụ của nhà quản lý các cấp là phải tạo cho công dân chỗ xếp hàng. Có thể dùng dây thừng để cơ động. Hoặc dùng vạch vôi giới hạn. Chuyên nghiệp hơn thì dùng thanh nhôm.
Chỗ nào đám đông có nhu cầu, chỗ đó phải có chỗ xếp hàng. Ban đầu thì tăng cường thêm người nhắc nhở. Ai chen lấn, vượt rào thì bị cảnh cáo và phải trở lại vị trí sau cùng. Thậm chí xử phạt theo qui định.
Nếu quyết tâm, làm đồng bộ, chỉ cần 1 năm là thay đổi thực trạng, phục hồi được nét đẹp văn hóa xếp hàng của người Việt. 
Theo Bizlive

Pose.com.vn
Ý kiến bạn đọc

BÀI LIÊN QUAN

Nếu bạn vẫn chưa từng nghĩ đến việc nuôi một chú chó, hãy cân nhắc điều đó ngay hôm nay.
Kỳ vọng và tin tưởng một người, bạn sẽ buộc phải chấp nhận rủi ro: Đến một ngày kia, bạn sẽ là người hoàn toàn mất trắng. Đáng tiếc thay, đó lại là “căn bệnh” mà quá nhiều phụ nữ đang mắc phải.
Vượt lên tuổi thơ cơ cực không nơi nương tựa, Wendy Nguyễn góp mặt trong danh sách những blogger thời trang kiếm nhiều tiền nhất tại Mỹ, một triệu USD/năm.
Chỉ còn chưa đầy một ngày nữa thôi là đến ngày nhà giáo Việt Nam, dịp đặc biệt nhằm tôn vinh những người "lái đò" chuyên chở con chữ. Trên thế giới, rất nhiều quốc gia đã tổ chức ngày này vào những thời điểm khác nhau cùng với những truyền thống đặc biệt
"Thuê soái ca và siêu xe đến đám cưới, photo tờ 500 nghìn ra mấy chục bản vào, đem đi công chứng đàng hoàng rồi nhét phong bì mang đến nhé, nhớ xức nước hoa vô cho ấn tượng"... Quả là quân sư có tâm!
Lấy vợ. Giời thương lấy vợ hiền thì còn yên thân, lấy vợ dữ coi như đứt cái phựt. Vợ mà không vừa mắt bố mẹ chồng thì coi như "bên tình bên hiếu" cứ gọi là quả lắc!
Selena Gomez góp mặt bên cạnh Hillary Clinton trong danh sách những người phụ nữ được tôn vinh của tạp chí Time.
Là một sugar baby được các sugar daddy cưng chiều hết mực hoàn toàn là điều trong tầm tay, nếu như nàng biết sử dụng thuần thục những bí kíp này.
Những "cô gái bị trầm cảm vì bị tổn thương quá nhiều lần" khó khăn trong việc tìm kiếm một người để tin tưởng chứ đừng nói gì đến người để yêu.
“Chợ tình” bây giờ nhan nhản đủ loại thuốc kích dục. Chúng được dùng để giúp kẻ xấu đạt được mục đích cao nhất: Sex. Bạn đã hiểu biết đủ để bảo vệ mình hay chưa?
Cuộc sống ngoài đời thực của bạn còn đẹp hơn cuộc sống ảo gấp nhiều lần.
Nỗi đau của gia đình bé Nhật Linh trong suốt một năm qua đã sắp được đền bù phần nào khi mà kẻ thủ ác Kamimasa Shibuya sẽ bị đem ra xét xử vào cuối tháng này, ngày 28/11.
Lấy chồng ý mà, khác quái gì đầu tư hết vốn liếng của mình để làm khởi nghiệp đâu. Chả hiểu có thành công hay không, nhưng rủi ro thì đầy ra đấy!
Cái nết đánh chết cái đẹp. Nhưng thời đại bây giờ có vẻ như cái đẹp đã đè bẹp hết tất cả những cái khác mất rồi!
Những nỗ lực tìm kiếm những thi thể cuối cùng xem chừng đều vô vọng. Ngày hôm qua, 5 gia đình nạn nhân cuối cùng trong vụ chìm phà Sewol đã đồng ý việc dừng công cuộc tìm kiếm.

BÀI ĐỌC NHIỀU

BÀI VIẾT MỚI

Nhằm giới thiệu những tinh hoa của văn hóa ẩm thực Đài Loan đến với Việt Nam, Cục du lịch Đài Loan đã tổ chức "Hội thảo giới thiệu về du lịch và ẩm thực Đài Loan 2017" với chủ đề "Hương vị ẩm thực Đài Loan".
“Chỉ cần cầm mic lên là thành ca sĩ”, đây hẳn nhiên là tuyên ngôn “gây hấn” nhất của Chi Pu, nhất là khi giọng hát của cô nàng vẫn chỉ ở mức nghe được. Nhưng liệu có phải chúng ta đã quá khắt khe với cô ấy không?
Trước thông tin Yura, chàng trai ngoại quốc đậm chất soái ca bị lật tẩy bắt cá hai tay, các nhân vật chính trong câu chuyện đã quyết định lên tiếng đính chính. Dưới đây là những chia sẻ của họ.
Nếu bạn vẫn chưa từng nghĩ đến việc nuôi một chú chó, hãy cân nhắc điều đó ngay hôm nay.
Chỉ trong vòng bốn năm nữa, thế giới sẽ được chứng kiến một tiến mới của công nghệ xe hơi mang tên “xe không người lái” tại UK.
Với kiểu đầu mới, thủ lĩnh Big Bang không chỉ đẹp trai mà còn trẻ trung hơn rất nhiều
Những món ăn đắt đỏ trên thế giới từng khiến nhiều người "hoa mắt" bởi mức giá "trên trời". Vậy bạn có tin chiếc bánh mì ngay tại Việt Nam đạt được điều đó với trị giá 2,3 triệu đồng hay không?
Nữ ca sĩ tiếp tục khai thác vẻ gợi cảm trong sản phẩm mới 'Vì yêu mà cưới'
Có thể nói Mẫn Tiên là một trong những hot girl Việt Nam hiếm hoi được giới truyền thông quốc tế dành sự quan tâm.
Chỉ vì 1 câu lỡ miệng đùa vui mà giờ toàn bộ công sức 3 năm của Uyên Linh đã bị fan của Taylor Swift trả thù đau đớn.
Sau cú ngã "lịch sử" của Ming Xi, Gizele Oliveira đã liên tục khích lệ và giúp chân dài xứ Trung hoàn thành phần trình diễn của mình.
Bạn trai cũ của Kylie Jenner - Tyga vừa được bắt gặp có buổi hẹn hò bên nàng mẫu nổi tiếng Barbara Palvin.
Ngọc Trinh cũng từng diện thiết kế tương tự nhưng có vẻ như bộ đầm của nữ hoàng nội y là mô phỏng lại chứ không phải là bản gốc như Kim Kardashian hay Davikah diện.
Nếu bạn có thanh xuân thì các siêu anh hùng cũng có, và thay vì tìm chìa khóa hay thẻ xe thì họ dùng thanh xuân của mình để làm gì?
Sân khấu đêm Bán kết Miss Universe 2017 hiện đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng mạng bởi sự sơ sài và tối giản hết sức khác hẳn với sự hoành tráng của những năm trước.